Verilen deneyde sirke ve karbonat karıştırıldığında kimyasal bir tepkime gerçekleşir ve karbondioksit ($\text{CO}_2$) gazı açığa çıkar. Deney düzeneği açık bir sistem olduğu için, oluşan $\text{CO}_2$ gazı ortama karışır ve sistemden ayrılır.
- A) Kimyasal tepkimede kütle korunmamıştır.
Kimyasal tepkimelerde kütlenin korunumu yasası gereği, tepkimeye giren maddelerin toplam kütlesi, oluşan ürünlerin toplam kütlesine eşittir. Bu deneyde $\text{CO}_2$ gazı açığa çıkıp ortamdan uzaklaştığı için, tartım sonucunda kütlede bir azalma gözlemlenir. Ancak bu, kütlenin korunmadığı anlamına gelmez; sadece gaz halindeki ürünün sistemden ayrılması nedeniyle ölçülen kütlenin azaldığı anlamına gelir. Eğer gaz da dahil edilseydi, toplam kütle korunmuş olacaktı. Dolayısıyla, "kütle korunmamıştır" ifadesi yanlıştır.
- B) Yeni bir bileşik oluşmuştur.
Sirke ve karbonatın tepkimeye girmesi bir kimyasal tepkimedir ve kimyasal tepkimelerde her zaman yeni maddeler (bileşikler) oluşur. Bu ifade doğrudur.
- C) Karbonatın kütlesi azalmıştır.
Karbonat tepkimeye giren bir maddedir (reaktant). Kimyasal tepkime sırasında karbonat tüketildiği için kütlesi azalır. Bu ifade doğrudur.
- D) Sirke ve karbonattan herhangi birinin yapısında karbon veya oksijen atomu bulunur.
Sirke (asetik asit, $\text{CH}_3\text{COOH}$) ve karbonat (sodyum bikarbonat, $\text{NaHCO}_3$) her ikisi de karbon ve oksijen atomları içerir. Ayrıca, tepkime sonucunda $\text{CO}_2$ gazı oluşması da reaktanlarda karbon ve oksijen atomlarının bulunduğunu gösterir. Bu ifade doğrudur.
Yanlış olan yorum, kütlenin korunmadığına dair olan A seçeneğidir, çünkü kütle kimyasal tepkimelerde her zaman korunur; sadece açık sistemlerde gaz çıkışı nedeniyle ölçülen kütle farklılık gösterebilir.
Cevap A seçeneğidir.