Sorunun Çözümü
Fen Bilgisi Öğretmeni Tuğba Hanım'ın hazırladığı tabloda yer alan bilgilerin doğru veya yanlış olduğunu belirleyelim:
- 1. Bilgi: "Genotip ve çevresel etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan özelliklere fenotip denir."
- Analiz: Fenotip, bir canlının genetik yapısı (genotip) ile çevresel faktörlerin etkileşimi sonucu ortaya çıkan gözlenebilir özellikleridir. Bu tanım doğrudur (▲).
- 2. Bilgi: "Canlılarda kalıtsal karakterlerin ortaya çıkmasından iki gen sorumludur. Bu genlerden her ikisi de babadan ya da her ikisi de anneden gelir."
- Analiz: Kalıtsal karakterlerden sorumlu iki gen (allel) bulunur, ancak bu genlerden biri anneden, diğeri babadan gelir. "Her ikisi de babadan ya da her ikisi de anneden gelir" ifadesi yanlıştır (●).
- 3. Bilgi: "Çekinik genler büyük harfle, baskın genler küçük harfle gösterilir."
- Analiz: Genellikle baskın genler büyük harfle (örneğin A), çekinik genler ise küçük harfle (örneğin a) gösterilir. Bu ifade tam tersini belirttiği için yanlıştır (●).
- 4. Bilgi: "Genotipte bir baskın, bir çekinik gen yan yana olduğunda bu duruma heterozigot (melez) döl denir."
- Analiz: Örneğin Aa genotipi, bir baskın (A) ve bir çekinik (a) genin bir arada bulunması durumudur ve bu duruma heterozigot denir. Bu tanım doğrudur (▲).
Buna göre, bilgilerin doğru işaretleme sırası ▲, ●, ●, ▲ olmalıdır.
Şimdi öğrencilerin işaretlemelerini kontrol edelim:
- Azize: ▲, ●, ●, ▲
- Azize'nin tüm işaretlemeleri doğru sıra ile aynıdır. Yani hepsi doğrudur.
- Hanife: ●, ▲, ▲, ●
- Hanife'nin işaretlemeleri doğru sıranın tam tersidir. Yani hepsi yanlıştır.
- Ezel: ▲, ●, ▲, ●
- Ezel'in 1. ve 2. işaretlemeleri doğru, 3. ve 4. işaretlemeleri yanlıştır.
- Şevval: ▲, ▲, ●, ▲
- Şevval'in 1., 3. ve 4. işaretlemeleri doğru, 2. işaretlemesi yanlıştır.
Soruda "hangi öğrenci bütün işaretlemeleri yanlış yapmıştır?" diye sorulmaktadır. Analizimize göre Hanife, tüm işaretlemeleri yanlış yapmıştır.
Cevap B seçeneğidir.