Sorunun Çözümü
- Verilen bilgiye göre, düz tohum geni baskındır (D), buruşuk tohum geni çekiniktir (d).
- Tabloda 3 adet düz tohumlu bezelye (1, 2, 3) ve 1 adet buruşuk tohumlu bezelye (4) oluştuğu gösterilmiştir. Buruşuk tohumlu bezelye (4) çekinik fenotipe sahip olduğu için genotipi kesinlikle dd'dir.
- Çaprazlanan ebeveynler "düz tohumlu bezelyeler" olup, yavrular arasında çekinik fenotip (dd) oluştuğuna göre, her iki ebeveyn de heterozigot (melez döl) olmak zorundadır. Yani çaprazlama Dd x Dd şeklindedir.
- Dd x Dd çaprazlaması sonucunda oluşacak genotipler ve fenotipler şunlardır:
- 1/4 DD (Saf döl düz tohumlu)
- 1/2 Dd (Melez döl düz tohumlu)
- 1/4 dd (Saf döl buruşuk tohumlu)
- Bu durumda, tablodaki hücrelere genotipleri atayabiliriz:
- 1: DD (Düz)
- 2: Dd (Düz)
- 3: Dd (Düz)
- 4: dd (Buruşuk)
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) 1 ve 3 numaralı genlerin bir araya gelmesiyle saf döl düz tohumlu bezelye oluşur.
1 (DD) ve 3 (Dd) çaprazlanırsa: DD x Dd → 1/2 DD (saf döl düz), 1/2 Dd (melez döl düz). Saf döl düz tohumlu bezelye oluşabilir. Bu ifade doğrudur. - B) 2 ve 4 numaralı genlerin bir araya gelmesiyle gizli kalmış karakterler ortaya çıkabilir.
2 (Dd) ve 4 (dd) çaprazlanırsa: Dd x dd → 1/2 Dd (düz), 1/2 dd (buruşuk). Buruşuk tohum (çekinik karakter) ortaya çıkabilir. Bu ifade doğrudur. - C) Oluşan düz tohumlu bezelyelerin çaprazlanması ile kesinlikle düz tohumlu bezelye oluşur.
Oluşan düz tohumlu bezelyeler 1 (DD), 2 (Dd) ve 3 (Dd)'dir. Eğer 2 (Dd) ile 3 (Dd) çaprazlanırsa: Dd x Dd → 1/4 DD, 1/2 Dd, 1/4 dd. Bu çaprazlamada dd (buruşuk tohumlu) bezelye oluşma ihtimali vardır. Dolayısıyla "kesinlikle düz tohumlu bezelye oluşur" ifadesi yanlıştır. - D) 1 ve 4 numaralı genlerin bir araya gelmesiyle çekinik karakter bezelyede gizli olarak bulunur.
1 (DD) ve 4 (dd) çaprazlanırsa: DD x dd → Tüm yavrular Dd olur. Dd genotipli bezelyeler fenotip olarak düz tohumlu olsa da, çekinik 'd' genini taşırlar (gizli olarak bulunur). Bu ifade doğrudur. - Doğru Seçenek C'dır.