Sorunun Çözümü
Öncelikle, bezelye tohum rengi için genotipleri belirleyelim. Sarı tohum rengi (S) yeşil tohum rengine (s) baskındır.
1. Durum: İki melez sarı tohumlu bezelye çaprazlanıyor.
- Melez sarı tohumlu bezelyenin genotipi: Ss
- Çaprazlama: Ss x Ss
- Olası genotipler: SS, Ss, Ss, ss
- Genotip oranı: 1 SS : 2 Ss : 1 ss
- Fenotip oranı: 3 Sarı (SS, Ss) : 1 Yeşil (ss)
2. Durum: Birinci çaprazlama sonucu oluşan, farklı fenotiplere sahip saf dölleler çaprazlanıyor.
- 1. durumdan elde edilen fenotipler: Sarı ve Yeşil.
- Farklı fenotiplere sahip saf dölleler:
- Sarı fenotipli saf döl: SS
- Yeşil fenotipli saf döl: ss
- Çaprazlama: SS x ss
- Olası genotipler: Ss, Ss, Ss, Ss
- Genotip oranı: Hepsi Ss
- Fenotip oranı: Hepsi Sarı
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) 1. durumda oluşan dört bezelyeden üç tanesinin sarı tohumlu olma ihtimali vardır.
- 1. durumda fenotip oranı 3 Sarı : 1 Yeşil'dir. Yani 4 bezelyeden 3'ü sarı tohumlu olma ihtimaline sahiptir. Bu ifade doğrudur.
- B) 2. durumda yeşil tohumlu bezelye oluşmaz.
- 2. durumda tüm bezelyelerin genotipi Ss ve fenotipi Sarı'dır. Yeşil tohumlu (ss) bezelye oluşmaz. Bu ifade doğrudur.
- C) 1. durumda oluşabilecek saf döl oranı %50'dir.
- 1. durumda oluşan genotipler SS, Ss, Ss, ss'dir. Saf döl (homozigot) olanlar SS ve ss'dir. Toplam 4 genotipten 2'si saf döldür. Bu da \(\frac{2}{4} = \frac{1}{2} = \%50\) demektir. Bu ifade doğrudur.
- D) 2. durumda oluşan bezelyelerin %50'sinde yeşil tohum geni bulunma ihtimali vardır.
- 2. durumda oluşan tüm bezelyelerin genotipi Ss'dir. Ss genotipi, hem S (sarı) hem de s (yeşil) genini içerir. Dolayısıyla, oluşan bezelyelerin %100'ünde yeşil tohum geni (s) bulunur. Bu ifade yanlıştır.
Cevap D seçeneğidir.