Sorunun Çözümü
Verilen soruyu adım adım, kısa ve öz bir şekilde çözelim.
Öncelikle, genotipleri ve fenotipleri belirleyelim:
- Uzun kirpik geni: A (baskın)
- Kısa kirpik geni: a (çekinik)
- Uzun kirpikli fenotip: AA veya Aa
- Kısa kirpikli fenotip: aa
Şimdi her bir aileyi inceleyelim:
- 1. Aile (K Grafiği):
- Anne: Kısa kirpikli → Genotip: aa
- Baba: Uzun kirpikli → Genotip: AA veya Aa
- Çocukların fenotip olasılığı: %100 Uzun kirpik.
- Eğer baba Aa olsaydı (Aa x aa), çocukların %50'si kısa kirpikli (aa) olurdu. Bu grafikle çelişir.
- Demek ki baba AA olmalı (AA x aa). Bu durumda tüm çocuklar Aa genotipinde ve %100 uzun kirpikli olur. Bu grafikle uyumludur.
- Sonuç: Anne: aa, Baba: AA
- 2. Aile (L Grafiği):
- Anne: Kısa kirpikli → Genotip: aa
- Baba: Uzun kirpikli → Genotip: AA veya Aa
- Çocukların fenotip olasılığı: %50 Uzun, %50 Kısa.
- Eğer baba AA olsaydı (AA x aa), tüm çocuklar uzun kirpikli (Aa) olurdu. Bu grafikle çelişir.
- Demek ki baba Aa olmalı (Aa x aa). Bu durumda çocukların %50'si uzun kirpikli (Aa), %50'si kısa kirpikli (aa) olur. Bu grafikle uyumludur.
- Sonuç: Anne: aa, Baba: Aa
- 3. Aile (M Grafiği):
- Anne: Uzun kirpikli → Genotip: AA veya Aa
- Baba: Uzun kirpikli → Genotip: AA veya Aa
- Çocukların fenotip olasılığı: %75 Uzun, %25 Kısa.
- Çekinik bir özellik olan kısa kirpikli (aa) çocukların doğması için hem anneden hem babadan 'a' geni gelmesi gerekir. Bu da hem annenin hem de babanın melez (heterozigot) olduğunu gösterir.
- (Aa x Aa) çaprazlamasında, çocukların genotipleri: 1/4 AA, 1/2 Aa, 1/4 aa olur. Fenotipleri ise %75 Uzun (AA + Aa) ve %25 Kısa (aa) olur. Bu grafikle uyumludur.
- Sonuç: Anne: Aa, Baba: Aa
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) K grafiğindeki durumun nedeni babanın saf döl genotipte olmasıdır.
- 1. Ailede baba AA genotipindedir (saf döl). Bu ifade doğrudur.
- B) L grafiğinin oluşmasında, babanın genotipinin melez olması etkili olmuştur.
- 2. Ailede baba Aa genotipindedir (melez). Bu ifade doğrudur.
- C) M grafiğindeki verilerin nedeni hem anne hem babanın melez genotipli olmasıdır.
- 3. Ailede hem anne hem baba Aa genotipindedir (melez). Bu ifade doğrudur.
- D) Ailelerin üçünde de hem anne hem baba bireyler kısa kirpik geni taşımaktadır.
- 1. Ailede anne (aa) kısa kirpik geni taşır, ancak baba (AA) kısa kirpik geni taşımaz. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
Bu analizlere göre, D seçeneğindeki sonuca ulaşılamaz.
Cevap D seçeneğidir.