Sorunun Çözümü
Bu soruyu çözmek için bezelyelerde tohum şekli kalıtımını anlamamız gerekmektedir. Düzgün tohum özelliği baskın (dominant), buruşuk tohum özelliği ise çekinik (resesif) bir özelliktir.
- Adım 1: Genotipleri Belirleme
- Melez düzgün tohumlu bezelye: Düzgün tohum baskın olduğu için ve melez (heterozigot) olduğu için genotipi Dd'dir. (D: düzgün, d: buruşuk)
- Buruşuk tohumlu bezelye: Buruşuk tohum çekinik olduğu için genotipi dd'dir.
- Adım 2: Çaprazlamayı Yapma
- Dd x dd çaprazlamasını Punnett karesi veya gamet kombinasyonları ile yapalım:
- Ebeveynlerden gelen gametler: Dd'den (D, d), dd'den (d, d)
- Yavruların genotipleri:
- D x d = Dd (Düzgün tohumlu)
- D x d = Dd (Düzgün tohumlu)
- d x d = dd (Buruşuk tohumlu)
- d x d = dd (Buruşuk tohumlu)
- Adım 3: Fenotipik Oranı Belirleme
- Çaprazlama sonucunda elde edilen genotipler Dd, Dd, dd, dd'dir.
- Bu durumda fenotipik oran: 2 Düzgün Tohumlu (Dd) : 2 Buruşuk Tohumlu (dd)
- Bu oran sadeleştirildiğinde 1 Düzgün Tohumlu : 1 Buruşuk Tohumlu olur.
- Yani, yavruların %50'si düzgün tohumlu, %50'si ise buruşuk tohumlu olma olasılığına sahiptir.
- Adım 4: Buruşuk Tohumlu Bezelye Sayısını Hesaplama
- Toplam 240 tane bezelye elde edildiğine göre, buruşuk tohumlu olma olasılığı %50 (veya 1/2) olduğu için:
- Buruşuk tohumlu bezelye sayısı = \(240 \times \frac{1}{2}\) = 120
Bu durumda, 240 bezelyeden 120 tanesinin buruşuk tohumlu olması beklenir.
Cevap C seçeneğidir.