Sorunun Çözümü
Bu soruyu çözmek için Mendel genetiğinin temel prensiplerini adım adım uygulayalım:
- 1. Allelleri Belirleme:
Soruda düzgün tohumun buruşuk tohuma baskın olduğu belirtilmiştir. Bu durumda:
- Düzgün tohum geni (baskın): D
- Buruşuk tohum geni (çekinik): d
- 2. Ata (P) Kuşağının Genotiplerini Belirleme:
Çaprazlanan bezelyeler şunlardır:
- Buruşuk tohumlu bezelye: Çekinik özellik gösterdiği için genotipi saf döl çekinik olmalıdır: dd
- Saf döl düzgün tohumlu bezelye: Baskın özellik gösterdiği ve saf döl olduğu için genotipi saf döl baskın olmalıdır: DD
- 3. Birinci Kuşak (F1) Oluşturma:
Ata kuşağının (DD x dd) çaprazlanmasıyla F1 kuşağı elde edilir:
- DD gametleri: D
- dd gametleri: d
- Çaprazlama sonucu F1 kuşağının tüm bireyleri melez düzgün tohumlu olacaktır: Dd
- 4. İkinci Kuşak (F2) Oluşturma:
İkinci kuşağı elde etmek için F1 kuşağındaki bireyler kendi aralarında çaprazlanır (Dd x Dd):
- Dd gametleri: D ve d
- Punnett Karesi ile F2 genotipleri ve oranları:
D d D DD Dd d Dd dd - F2 kuşağındaki genotip oranları:
- DD (Saf döl düzgün): %25
- Dd (Melez düzgün): %50
- dd (Saf döl buruşuk): %25
- 5. Saf Döl Genotipleri Belirleme:
Soruda ikinci kuşakta "saf döl" genotipte bezelye oluşma ihtimali sorulmaktadır. Saf döl genotipler, homozigot genotiplerdir (yani allelleri aynı olanlar).
- Saf döl genotipler: DD ve dd
- DD oluşma ihtimali: %25
- dd oluşma ihtimali: %25
- Toplam saf döl genotip oluşma ihtimali: %25 (DD) + %25 (dd) = %50
Cevap B seçeneğidir.