Sorunun Çözümü
Sümeyra'nın yaptığı gözlemler ve çizdiği grafikler aşağıdaki gibidir:
- 1. İşlem (Gün İçerisindeki Gölge Boyu Değişimi):
- Güneş'in konumu I, II ve III olarak gösterilmiştir.
- Grafiğe göre, II. konumda gölge boyu en kısadır. Gölge boyu, Güneş ışınlarının geliş açısı ile ters orantılıdır. Yani, ışınlar ne kadar dik gelirse gölge boyu o kadar kısa olur. Bu durumda, II. konumda Güneş ışınları en dik açıyla gelmektedir.
- 2. İşlem (Farklı Tarihlerde Öğle Vakti Gölge Boyu Değişimi):
- Grafiğe göre, 21 Haziran'da gölge boyu en kısa, 21 Aralık'ta ise en uzundur.
- Bu durum, 21 Haziran'da Güneş ışınlarının en dik açıyla, 21 Aralık'ta ise en eğik açıyla geldiğini gösterir. Bu özellik Kuzey Yarım Küre için geçerlidir.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Sümeyra'nın bulunduğu yer Kuzey Yarım Küre'dedir.
- 2. işlemdeki grafiğe göre, 21 Haziran'da gölge boyu en kısa, 21 Aralık'ta ise en uzundur. Bu durum, Kuzey Yarım Küre'de yaz mevsiminde (21 Haziran) Güneş ışınlarının daha dik, kış mevsiminde (21 Aralık) daha eğik gelmesiyle açıklanır. Bu çıkarım doğrudur.
- B) 1. işlemdeki II. konumda Güneş ışınları daha dik açıyla geldiği için gölge boyu en fazladır.
- 1. işlemdeki grafiğe baktığımızda, II. konumda gölge boyu en azdır. Güneş ışınları daha dik açıyla geldiğinde gölge boyu kısalır, uzamaz. Bu ifade bir çelişki içermektedir ve yanlıştır. Dolayısıyla bu çıkarım yapılamaz.
- C) 21 Aralık tarihinde Güneş ışınları Sümeyra'nın bulunduğu bölgeye en eğik açıyla gelir.
- 2. işlemdeki grafiğe göre, 21 Aralık'ta gölge boyu en uzundur. Gölge boyunun en uzun olması, Güneş ışınlarının en eğik açıyla geldiği anlamına gelir. Bu çıkarım doğrudur.
- D) Bir cismin gölge boyu farklı tarihlerde farklı uzunlukta olabilir.
- 2. işlemdeki grafik, 21 Mart, 21 Haziran, 23 Eylül ve 21 Aralık tarihlerinde gölge boylarının farklı olduğunu açıkça göstermektedir. Bu çıkarım doğrudur.
Yukarıdaki analizlere göre, B seçeneğindeki ifade yanlıştır ve bu gözlemlerden böyle bir çıkarım yapılamaz.
Cevap B seçeneğidir.