Sorunun Çözümü
Soruyu çözmek için, Güneş ışınlarının geliş açısının mevsimlere ve bulunulan yarımküreye göre nasıl değiştiğini ve bu değişimin odanın içine düşen ışığın konumunu nasıl etkilediğini anlamamız gerekmektedir.
- Temel Prensip:
- Güneş ışınları ne kadar dik (yüksek açıyla) gelirse, pencereden girip odanın içinde o kadar yakın bir noktaya düşer.
- Güneş ışınları ne kadar yatık (düşük açıyla) gelirse, pencereden girip odanın içinde o kadar uzak bir noktaya düşer.
- Kişilerin Konumları:
- Aslı: Yengeç Dönencesi üzerinde (Kuzey Yarımküre).
- Ömer: Oğlak Dönencesi üzerinde (Güney Yarımküre).
- Başlangıç Durumu (21 Mart - Ekinoks): Güneş ışınları Ekvator'a dik düşer. Aslı ve Ömer, Ekvator'a eşit uzaklıkta oldukları için (yaklaşık 23.5°), odalarına düşen ışınların açısı ve ulaştığı nokta birbirine benzerdir. Bu noktayı referans alacağız.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Aslı'nın, 21 Haziran'da yaptığı gözlemde Güneş ışınlarının ulaştığı son nokta 21 Mart tarihine göre pencereye daha uzak bir noktada olur.
- Aslı Kuzey Yarımküre'de olduğu için 21 Haziran, yaz gündönümüdür ve Güneş ışınları Yengeç Dönencesi'ne en dik açıyla düşer.
- En dik gelen ışınlar, odanın içinde pencereye en yakın noktaya düşer.
- 21 Mart'ta ise ışınlar 21 Haziran'a göre daha yatık gelir. Dolayısıyla, 21 Haziran'da ışınlar 21 Mart'a göre pencereye daha yakın olmalıdır.
- Bu ifade yanlıştır.
- B) 21 Mart'ta Aslı'nın odasına düşen ışınlar, Ömer'in odasına düşen ışınlardan daha diktir.
- 21 Mart ekinoks tarihidir. Güneş ışınları Ekvator'a dik düşer.
- Aslı ve Ömer, Ekvator'a göre simetrik enlemlerde (Yengeç ve Oğlak Dönenceleri) bulundukları için, 21 Mart'ta odalarına düşen Güneş ışınlarının geliş açıları aynıdır.
- Bu ifade yanlıştır.
- C) Ömer'in, 21 Aralık'ta yaptığı gözlemde Güneş ışınlarının ulaştığı son nokta 21 Mart tarihine göre pencereye daha yakın bir noktada olur.
- Ömer Güney Yarımküre'de olduğu için 21 Aralık, yaz gündönümüdür ve Güneş ışınları Oğlak Dönencesi'ne en dik açıyla düşer.
- En dik gelen ışınlar, odanın içinde pencereye en yakın noktaya düşer.
- 21 Mart'ta ise ışınlar 21 Aralık'a göre daha yatık gelir. Dolayısıyla, 21 Aralık'ta ışınlar 21 Mart'a göre pencereye daha yakın bir noktada olur.
- Bu ifade doğrudur.
- D) Aslı'nın, 21 Aralık'ta yaptığı gözlemde Güneş ışınlarının ulaştığı son nokta 21 Mart tarihine göre pencereye daha yakın bir noktada olur.
- Aslı Kuzey Yarımküre'de olduğu için 21 Aralık, kış gündönümüdür ve Güneş ışınları Yengeç Dönencesi'ne en yatık açıyla düşer.
- En yatık gelen ışınlar, odanın içinde pencereye en uzak noktaya düşer.
- 21 Mart'ta ise ışınlar 21 Aralık'a göre daha dik gelir. Dolayısıyla, 21 Aralık'ta ışınlar 21 Mart'a göre pencereye daha uzak bir noktada olmalıdır.
- Bu ifade yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.