🎓 4. Sınıf 1. Ünite Değerlendirme Testi 1 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, 4. sınıf matematik 1. ünite konularını kapsayan bir değerlendirme testi için hazırlanmıştır. Testte yer alan ana konular doğal sayılar, basamak değerleri, sayıları sıralama, yuvarlama, toplama ve çıkarma işlemleri ile sayı örüntüleridir. Bu notlar, sınav öncesi konuları tekrar etmen ve önemli noktaları hatırlaman için sana yardımcı olacak!

🔢 Doğal Sayılar ve Basamak Değerleri

• Doğal Sayılar: 0, 1, 2, 3... şeklinde sonsuza kadar giden sayılardır. Dördüncü sınıfta genellikle 6 basamaklı sayılarla çalışırız.
• Basamaklar ve Bölükler: Sayılar sağdan sola doğru basamaklara ayrılır. Her üç basamak bir bölük oluşturur.
  • Birler Bölüğü: Birler, onlar, yüzler basamağı.
  • Binler Bölüğü: Binler, on binler, yüz binler basamağı.
• Basamak Adları ve Değerleri: Her rakamın bulunduğu basamağa göre bir basamak değeri vardır.
  • Örnek: 124 648 sayısında:
  • 8 → Birler basamağı, Basamak değeri: 8 x 1 = 8
  • 4 → Onlar basamağı, Basamak değeri: 4 x 10 = 40
  • 6 → Yüzler basamağı, Basamak değeri: 6 x 100 = 600
  • 4 → Binler basamağı, Basamak değeri: 4 x 1000 = 4000
  • 2 → On Binler basamağı, Basamak değeri: 2 x 10 000 = 20 000
  • 1 → Yüz Binler basamağı, Basamak değeri: 1 x 100 000 = 100 000
• Sayı Değeri: Bir rakamın sayı değeri, o rakamın kendisidir. Örneğin, 124 648 sayısındaki 8 rakamının sayı değeri 8'dir.
• Sayıları Okuma ve Yazma: Sayıları okurken önce bölük adını söyler, sonra sayıyı okuruz.
  • Örnek: 487 316 → "Dört yüz seksen yedi BİN üç yüz on altı"
• Sayıları Çözümleme: Bir sayıyı basamak değerlerinin toplamı şeklinde yazmaya çözümleme denir.
  • Örnek: 487 316 = (4 x 100 000) + (8 x 10 000) + (7 x 1000) + (3 x 100) + (1 x 10) + (6 x 1)
  • Veya: 400 000 + 80 000 + 7000 + 300 + 10 + 6
• En Büyük/Küçük Sayıları Oluşturma: Verilen rakamlarla veya belirli şartlara göre sayı oluştururken dikkatli olmalısın.
  • Rakamları Farklı: Her rakamı sadece bir kez kullanmalısın.
  • En Büyük: En soldaki basamağa en büyük rakamı yazarak başla.
  • En Küçük: En soldaki basamağa en küçük rakamı (0 hariç) yazarak başla, sonra 0'ı kullan.
  • Tek Sayı: Birler basamağı 1, 3, 5, 7, 9 olmalı.
  • Çift Sayı: Birler basamağı 0, 2, 4, 6, 8 olmalı.
  • 💡 İpucu: "Rakamları farklı" ve "en küçük" isteniyorsa, 0'ı en başa koyamayız, ikinci basamağa koyarız. Örneğin, dört basamaklı en küçük rakamları farklı çift sayı: 1024.
• ⚠️ Dikkat: Sayı değeri ile basamak değerini karıştırma! Sayı değeri rakamın kendisidir, basamak değeri ise bulunduğu basamağa göre aldığı değerdir.

▶️◀️ Doğal Sayıları Sıralama ve Karşılaştırma

• Sayıları sıralarken veya karşılaştırırken önce basamak sayılarına bakarız. Basamak sayısı fazla olan sayı daha büyüktür.
• Basamak sayıları eşitse, en büyük basamaktan (en soldaki basamak) başlayarak rakamları karşılaştırırız. Hangi basamakta farklılık varsa, o basamaktaki büyük rakam, sayının daha büyük olduğunu gösterir.
• Örnek: 232 020, 202 132, 220 331, 330 223
  • Hepsi 6 basamaklı.
  • Yüz binler basamağına bakalım: 2, 2, 2, 3. En büyük 3 olduğu için 330 223 en büyüktür.
  • Diğerlerinin yüz binler basamağı 2. On binler basamağına bakalım: 3, 0, 2. En büyük 3 olduğu için 232 020 ikinci büyük.
  • Kalanlar: 202 132 (0 on binler), 220 331 (2 on binler). 220 331 daha büyük.
  • Sıralama: 330 223 > 232 020 > 220 331 > 202 132

🔄 Doğal Sayıları En Yakın Onluğa ve Yüzlüğe Yuvarlama

• En Yakın Onluğa Yuvarlama:
  • Sayının birler basamağına bakarız.
  • Birler basamağı 5 veya 5'ten büyükse (5, 6, 7, 8, 9), sayıyı bir sonraki onluğa yuvarlarız (onlar basamağını 1 artırır, birler basamağını 0 yaparız).
  • Birler basamağı 5'ten küçükse (0, 1, 2, 3, 4), sayıyı kendi onluğunda bırakırız (birler basamağını 0 yaparız).
  • Örnek: 347 → 350 (7, 5'ten büyük) ; 342 → 340 (2, 5'ten küçük)
• En Yakın Yüzlüğe Yuvarlama:
  • Sayının onlar basamağına bakarız.
  • Onlar basamağı 5 veya 5'ten büyükse (5, 6, 7, 8, 9), sayıyı bir sonraki yüzlüğe yuvarlarız (yüzler basamağını 1 artırır, onlar ve birler basamağını 0 yaparız).
  • Onlar basamağı 5'ten küçükse (0, 1, 2, 3, 4), sayıyı kendi yüzlüğünde bırakırız (onlar ve birler basamağını 0 yaparız).
  • Örnek: 372 → 400 (7, 5'ten büyük) ; 327 → 300 (2, 5'ten küçük)
• ⚠️ Dikkat: En yakın onluğa mı yoksa en yakın yüzlüğe mi yuvarlaman gerektiğini iyi anla. Hangi basamağa bakacağın değişir!

➕ Doğal Sayılarla Toplama İşlemi

• Toplama işlemi yaparken basamakları alt alta doğru bir şekilde yazmak çok önemlidir.
• İşleme her zaman birler basamağından başlanır ve soldaki basamaklara doğru devam edilir.
• Elde edilen toplam 9'dan büyükse, bir sonraki basamağa "elde" olarak eklenir.
• Örnek:

    3483
  + 4396
  ------
    7879
  

• Verilmeyen Rakamları Bulma: Toplama işleminde verilmeyen rakamları bulmak için toplama ve çıkarma arasındaki ilişkiyi kullanabiliriz.
  • Örnek: A378 + 4B63 = 9C1
    • Birler basamağı: 8 + 3 = 11. Yani birler basamağı 1, elde 1 var.
    • Onlar basamağı: 7 + 6 + (elde 1) = 14. Yani onlar basamağı 4, elde 1 var. (C = 4)
    • Yüzler basamağı: 3 + B + (elde 1) = C (4). Yani 3 + B + 1 = 4. 4 + B = 4. Demek ki B = 0.
    • Binler basamağı: A + 4 = 9. Demek ki A = 5.
• 💡 İpucu: Eldeleri asla unutma! İşlemleri adım adım ve dikkatli yap.

➖ Doğal Sayılarla Çıkarma İşlemi

• Çıkarma işlemi yaparken de basamakları alt alta doğru yazmak ve birler basamağından başlamak önemlidir.
• Üstteki rakam alttaki rakamdan küçükse, bir soldaki basamaktan "onluk" veya "yüzlük" bozarız.
• Örnek:

    9875
  - 1996
  ------
    7879
  

• Verilmeyen Terimleri Bulma: Çıkarma işleminde eksilen, çıkan veya farktan biri verilmediğinde şu kuralları kullanırız:
  • Eksilen = Çıkan + Fark (Örnek: Hangi sayıdan 10 çıkarırsak 5 kalır? 5 + 10 = 15)
  • Çıkan = Eksilen - Fark (Örnek: 15'ten hangi sayıyı çıkarırsak 5 kalır? 15 - 5 = 10)
• Zihinden Çıkarma: 10, 100, 1000 gibi yuvarlak sayılarla çıkarma yaparken basamak değerlerine dikkat ederek kolayca zihinden işlem yapabiliriz.
  • Örnek: 879 - 100 = 779 ; 779 - 200 = 579 ; 579 - 100 = 479
• ⚠️ Dikkat: Onluk bozma yaparken hangi basamaktan kaç aldığını ve o basamakta kaç kaldığını iyi takip et.

🧩 Sayı Örüntüleri

• Sayı örüntüleri, belirli bir kurala göre artan veya azalan sayı dizileridir.
• Örüntünün kuralını bulmak için ardışık sayılar arasındaki farka bakarız. Bu fark, örüntünün artış veya azalış miktarını gösterir.
  • Örnek: 73 - 61 - 49 - ? - 25 - ?
  • 73 - 61 = 12
  • 61 - 49 = 12
  • Kural: Sayılar her adımda 12 azalıyor.
  • 49 - 12 = 37
  • 25 - 12 = 13
  • Örüntü: 73 - 61 - 49 - 37 - 25 - 13
• 💡 İpucu: Kuralı bulmak için genellikle ilk iki veya üç sayıya bakmak yeterlidir.

Unutma, düzenli tekrar ve bol bol soru çözmek, konuları pekiştirmenin en iyi yoludur. Başarılar dilerim! 🚀