Verilen haber metni, Kastamonu'nun Bozkurt ilçesinde meydana gelen sel felaketini anlatmaktadır. Habere göre:

• Yoğun yağışlar nedeniyle akarsu (Ezine Çayı) taşmıştır.
• Taşan akarsuyun debisi yükselmiş, bu da can ve mal kaybına yol açmıştır (65 kişi yaşamını yitirmiş, yüzlerce bina zarar görmüştür).

Bu bilgiler ışığında, can ve mal kaybının artmasında etkili olan faktör, akarsuyun taşmasıyla doğrudan ilişkilidir. Akarsu yatakları veya taşkın ovaları, doğal olarak akarsuyun taşma potansiyeli olan alanlardır. Eğer yerleşim yerleri bu tür riskli bölgelere kurulmuşsa, akarsu taştığında doğrudan etkilenirler.

Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• A) Akarsu yataklarının yerleşim yeri olarak kullanılması: Haber, akarsuyun taştığını ve bunun can ve mal kaybına yol açtığını belirtmektedir. Akarsu yataklarının veya taşkın alanlarının yerleşim için kullanılması, taşkın anında yerleşim yerlerinin doğrudan su altında kalmasına ve dolayısıyla can ve mal kaybının artmasına neden olan temel faktördür. Bu, metindeki bilgilerle doğrudan örtüşmektedir.
• B) Yerleşim yerlerinin fay hatları üzerinde kurulması: Fay hatları depremlerle ilgilidir, sel felaketiyle değil. Metinde depremle ilgili bir bilgi bulunmamaktadır.
• C) Yerleşim alanındaki konutların genellikle yüksek katlı olması: Yüksek katlı binalar, selin etkisini artırabilir veya azaltabilir ancak metinde bu durumun can ve mal kaybını nasıl artırdığına dair bir bilgi veya çıkarım bulunmamaktadır.
• D) Akarsulardan hem sulamada hem de enerji üretiminde yararlanılması: Akarsuların bu amaçlarla kullanılması, selin doğrudan nedeni veya can ve mal kaybını artıran bir faktör olarak metinde belirtilmemiştir.
• E) Akarsu havzasında ağaçlandırma çalışmasının yapılmaması: Ağaçlandırma eksikliği sel riskini artırabilir ancak haber metninde bu konuda herhangi bir bilgi veya çıkarım yer almamaktadır. Soru, "habere göre" neyin etkili olduğunu sormaktadır.

Metinde akarsuyun taşması ve bunun sonucunda oluşan kayıplar vurgulandığı için, akarsu yataklarının yerleşim yeri olarak kullanılması, can ve mal kaybının artmasındaki en doğrudan ve metinle uyumlu açıklamadır.

Cevap A seçeneğidir.