Sorunun Çözümü
Verilen soru, nüfus piramitlerini yorumlama becerisini ölçmektedir. Soru, bir ülkede son yıllarda nüfus artış hızını artırıcı politikalar izlendiğini gösteren piramidi bulmamızı istemektedir.
- Nüfus Piramitlerinin Yorumlanması:
- Piramidin tabanı (en alt kısmı), genç nüfusu (0-14 yaş) temsil eder. Tabanın geniş olması yüksek doğum oranlarını gösterir.
- Piramidin orta kısmı, yetişkin nüfusu (15-64 yaş) temsil eder.
- Piramidin üst kısmı, yaşlı nüfusu (65+ yaş) temsil eder. Üst kısmın geniş olması yüksek yaşam beklentisini gösterir.
- Soru Kriteri: "Son yıllarda nüfus artış hızını artırıcı politikalar" ifadesi, piramidin en alt kısmında (genç nüfus) bir genişleme veya önceki yaş gruplarına göre bir artış olması gerektiğini işaret eder. Yani, doğum oranlarının yakın zamanda yükseldiğini gösteren bir şekil aranmaktadır.
- Seçeneklerin İncelenmesi:
- A) Üçgen Piramit: Yüksek doğum ve ölüm oranlarına sahip, gelişmekte olan ülkelerin tipik piramididir. Sürekli yüksek doğum oranını gösterir, ancak "son yıllarda artış"ı değil, genel durumu yansıtır.
- B) Çan Şekilli Piramit (daralan taban): Doğum oranlarının azaldığını gösterir.
- C) Arı Kovanı/Urn Şekilli Piramit: Düşük doğum oranları ve yaşlı nüfusun fazla olduğunu gösterir. Gelişmiş ülkelerin tipik piramididir.
- D) Genişleyen Tabanlı Piramit (Soğan Şekilli): Bu piramitte, en genç yaş grubunun (taban) hemen üstündeki yaş gruplarına göre daha geniş olduğu görülür. Bu durum, geçmişte düşüş eğiliminde olan doğum oranlarının, son yıllarda uygulanan politikalar veya diğer faktörler nedeniyle yeniden artışa geçtiğini gösterir. Bu, sorudaki "son yıllarda nüfus artış hızını artırıcı politikalar" ifadesiyle birebir örtüşmektedir.
- E) Dar Tabanlı Piramit (Ters Çan): Çok düşük doğum oranlarını ve nüfus azalmasını gösterir.
D seçeneğindeki piramit, en alt kısmının (0-15 yaş arası) hemen üstündeki yaş gruplarına göre daha geniş olmasıyla, son yıllarda doğum oranlarında bir artış olduğunu açıkça göstermektedir. Bu artış, nüfus artış hızını artırıcı politikaların bir sonucu olabilir.
Cevap D seçeneğidir.