Sorunun Çözümü
Soruyu adım adım çözelim:
- 1. Rüzgar Yönünü Belirleme: Soruda "karayel" rüzgarının etkili olduğu belirtilmiştir. Karayel, Türkiye'de genellikle kuzeybatı (NW) yönünden esen bir rüzgardır.
- 2. Yağış Koşullarını Anlama: Metinde, nemli rüzgarlara açık olan ve yer şekillerinin rüzgar yönüne dik olduğu yamaçların daha çok yağış alacağı ifade edilmiştir. Yani, kuzeybatıdan gelen nemli rüzgarın, kuzeybatıya dönük ve rüzgar yönüne dik uzanan dağ yamaçlarına çarpması gerekmektedir.
- 3. Haritadaki Konumları ve Dağların Uzanışını Değerlendirme:
- I ve V (Akdeniz Kıyıları): Akdeniz'deki dağlar (Toroslar) genellikle doğu-batı yönünde uzanır. Kuzeybatıdan gelen karayel rüzgarı, bu kıyılara ulaştığında genellikle karadan gelmiş olur veya dağlara dik açıyla çarpmaz. Bu nedenle buralarda orografik yağış oluşturma potansiyeli düşüktür.
- III (Ege Kıyıları): Ege Bölgesi'nde dağlar genellikle denize dik uzanır (doğu-batı). Kuzeybatıdan gelen rüzgar, dağların arasından iç bölgelere doğru ilerleyebilir veya dağlara tam dik açıyla çarpmaz.
- II ve IV (Karadeniz Kıyıları): Karadeniz'deki dağlar (Kuzey Anadolu Dağları) genellikle denize paralel, yani doğu-batı yönünde uzanır. Kuzeybatıdan (Karayel) esen rüzgar, Karadeniz üzerinden nem alarak bu dağların kuzeybatıya dönük yamaçlarına dik bir açıyla çarpar. Bu durum, orografik yağış oluşumu için ideal koşulları sağlar. Özellikle II ve IV numaralı bölgeler, Karadeniz'in batı ve doğu kesimlerinde bu etkiye en açık yerlerdir.
- 4. Sonuç: Karayel rüzgarının kuzeybatıdan gelmesi ve Karadeniz'deki dağların (II ve IV numaralı bölgelerde) denize paralel uzanması, bu rüzgarın nemini alıp dağ yamaçlarına bırakarak yoğun yağışlara neden olmasını sağlar.
Cevap C seçeneğidir.