Soruda, güneş ışınlarının düşme açısının Ekvator'dan kutuplara doğru küçüldüğü ve bunun sıcaklığın azalmasına neden olduğu belirtilmiştir. Ancak bu azalmanın sıcaklığı etkileyen diğer faktörler nedeniyle düzenli olmadığı vurgulanmıştır. Bizden istenen, sıcaklığın Ekvator'dan kutuplara doğru düzenli bir biçimde azalmadığına kanıt olabilecek bir durumdur. Yani, daha kuzeyde (kutba yakın) olan bir yerin, daha güneyde (Ekvator'a yakın) olan bir yere göre daha sıcak olması veya beklenen sıcaklık farkının olmaması gibi bir anomali aramalıyız.
- A) Mersin'in yıllık sıcaklık ortalamasının Giresun'unkinden yüksek olması: Mersin (yaklaşık 36.8°N) Giresun'dan (yaklaşık 40.9°N) daha güneydedir. Ekvator'a daha yakın olduğu için daha sıcak olması beklenir. Bu durum genel kurala uygundur, bir düzensizlik değildir.
- B) Finlandiya'nın yıllık sıcaklık ortalamasının Fas'ınkinden düşük olması: Finlandiya (yaklaşık 60°N) Fas'tan (yaklaşık 30°N) çok daha kuzeydedir. Daha soğuk olması beklenir. Bu durum genel kurala uygundur, bir düzensizlik değildir.
- C) Sinop'un ocak ayı sıcaklık ortalamasının İzmir'inkinden düşük olması: Sinop (yaklaşık 42°N) İzmir'den (yaklaşık 38.4°N) daha kuzeydedir. Ocak ayında daha soğuk olması beklenir. Bu durum genel kurala uygundur, bir düzensizlik değildir.
- D) Samsun'un ocak ayı sıcaklık ortalamasının Ankara'nınkinden yüksek olması: Samsun (yaklaşık 41.3°N) Ankara'dan (yaklaşık 39.9°N) daha kuzeydedir. Coğrafi konumuna göre Samsun'un Ankara'dan daha soğuk olması beklenirken, Karadeniz kıyısında yer alması nedeniyle denizellik etkisiyle kışları daha ılıman geçer. Ankara ise karasal iklime sahip olduğu için kışları daha soğuktur. Bu durum, enlemin sıcaklık üzerindeki etkisine ters düşen bir örnektir ve sıcaklığın enleme göre düzenli azalmadığını gösterir.
- E) Türkiye'de güneyden esen rüzgârların sıcaklığı yükseltmesi: Bu, sıcaklığı etkileyen bir faktördür (rüzgarların etkisi), ancak doğrudan iki farklı enlemdeki yerin sıcaklık karşılaştırmasında bir düzensizliği kanıtlamaz. Genel bir mekanizmayı açıklar.
Bu durumda, Samsun'un daha kuzeyde olmasına rağmen Ocak ayında Ankara'dan daha sıcak olması, enlem faktörünün yanı sıra denizsellik-karasallık gibi başka faktörlerin sıcaklık üzerinde etkili olduğunu ve sıcaklık dağılımının düzenli olmadığını açıkça göstermektedir.
Cevap D seçeneğidir.