Verilen metinde, Abbasiler döneminde Endülüs Emevileri'nin bağımsızlığını kazanmasının ardından Fas'ta İdrisiler ve Tunus'ta Ağlebiler gibi bağımsız ve yarı bağımsız devletlerin ortaya çıkmaya başladığı belirtilmiştir. Bu durumun devletin hangi alanlardaki etkinliğinin azaldığını gösterdiği sorulmaktadır.

• I. Siyasi: Bağımsız veya yarı bağımsız devletlerin ortaya çıkması, merkezi otoritenin (Abbasilerin) bu bölgeler üzerindeki siyasi kontrolünü kaybettiği anlamına gelir. Bu, devletin siyasi etkinliğinin azaldığının doğrudan bir göstergesidir.
• II. Askerî: Merkezi bir devletin toprak bütünlüğünü koruyamaması ve bağımsızlık hareketlerini engelleyememesi, askeri gücünün veya bu gücü kullanma etkinliğinin azaldığını gösterir. Yeni devletlerin kurulması, merkezi devletin askeri olarak bu bölgelerdeki kontrolünü sürdüremediğini ifade eder.
• III. Kültürel: Siyasi ve askeri bağımsızlık, doğrudan ve hemen kültürel etkinliğin azaldığı anlamına gelmez. Kültürel etkileşimler ve yayılımlar siyasi sınırlardan bağımsız olarak devam edebilir veya farklı yollarla sürdürülebilir. Metinde bahsedilen durumun doğrudan ve birincil etkisi siyasi ve askeri alandadır. Kültürel etki daha dolaylı ve uzun vadeli olabilir.

Bu nedenle, bağımsız devletlerin ortaya çıkması doğrudan siyasi ve askeri alanlardaki merkezi devlet etkinliğinin azaldığını gösterir.

Cevap D seçeneğidir.