Verilen metni ve yargıları adım adım inceleyelim:

• Metin Analizi:
  • İlk halifelerin yürütme, yargı ve yasama yetkilerine sahip olmalarına rağmen, Kur'an ve Sünnet ölçülerine bağlı bir iktidara sahip olduklarının farkında oldukları belirtilmiştir. Bu, yetkilerinin sınırsız olmadığını gösterir.
  • Hz. Ömer döneminde, birçok vilayette adli (kadılar) ve mali (âmiller) işlerin genel idareden ayrılarak doğrudan halifeye bağlı teşkilatlar aracılığıyla yürütülmeye başlandığı ifade edilmiştir. Bu durum, devletin genişlemesiyle birlikte uzmanlaşmış kurumların kurulduğunu gösterir.
• Yargıların Değerlendirilmesi:
  • I. Halifenin yetkileri sınırsızdır.

    Metinde "Kur'ân ve Sünnet'in ölçülerine bağlı bir iktidara sahip bulunduklarının farkında idiler" ifadesi yer almaktadır. Bu ifade, halifelerin yetkilerinin Kur'an ve Sünnet ile sınırlı olduğunu açıkça belirtir. Dolayısıyla, halifenin yetkilerinin sınırsız olduğu yargısına ulaşılamaz.

  • II. Kur'an ve Sünnet ölçüleri halifenin daha rahat hareket etmesine ortam hazırlamıştır.

    Metin, halifelerin Kur'an ve Sünnet ölçülerine "bağlı" olduğunu belirtir. Bağlı olmak, genellikle bir çerçeveye uymayı ve kısıtlamaları kabul etmeyi ifade eder, "daha rahat hareket etme" özgürlüğü sağlamaz, aksine sınırlar koyar. Bu nedenle, bu yargıya da ulaşılamaz.

  • III. Sınırların genişlemesine bağlı olarak adalet ve maliye teşkilatları kurulmuştur.

    Metinde Hz. Ömer'in "birçok vilâyette adlî ve malî işleri genel idareden ayırıp buralara doğrudan kendisine bağlı kadılar ve vergilerin toplanması için âmiller göndermeye başladığı" belirtilmiştir. "Birçok vilâyet" ifadesi sınırların genişlediğini, "kadılar" adalet teşkilatını, "âmiller" ise maliye teşkilatını temsil eder. Bu durum, sınırların genişlemesiyle birlikte bu teşkilatların kurulduğunu veya sistemleştirildiğini gösterir. Bu yargıya ulaşılabilir.

• Sonuç:

  Ulaşılamayan yargılar I ve II'dir.

Cevap C seçeneğidir.