Türklerin Orta Asya'dan farklı bölgelere göç etmelerinde etkili olan nedenler arasında siyasi, ekonomik, sosyal ve çevresel faktörler bulunmaktadır. Soru, bu nedenlerden hangisinin siyasi bir faktör olmadığını sormaktadır.

• A) Çin, Kitan ve Moğolların baskıları: Bu, dış devletlerin veya toplulukların Türkler üzerindeki siyasi ve askeri baskısıdır. Dolayısıyla siyasi bir faktördür.
• B) Türk boy ve hanlıkları arasındaki mücadeleler: Bu, Türk toplulukları arasındaki iç iktidar ve egemenlik mücadeleleridir. İç siyasi çekişmeler olarak değerlendirilir. Dolayısıyla siyasi bir faktördür.
• C) Türklerin bağımsızlıklarına düşkün olmaları: Bu, Türk milletinin kendi kendini yönetme ve başka bir gücün egemenliği altına girmeme arzusudur. Bu arzu, siyasi kararları ve göçleri tetikleyen temel bir motivasyondur. Dolayısıyla siyasi bir faktördür.
• D) Aşırı sıcak ve soğuklar: Bu, iklim koşullarıyla ilgili bir durumdur. Kuraklık, şiddetli kışlar veya yazlar gibi çevresel faktörler, tarım ve hayvancılığı olumsuz etkileyerek yaşam koşullarını zorlaştırır ve göçlere neden olur. Bu, coğrafi veya çevresel bir faktördür, siyasi değil.
• E) Yeni yurtlar elde etme düşüncesi: Bu, genellikle yeni topraklar fethetme, devlet kurma veya mevcut devletin sınırlarını genişletme gibi siyasi ve askeri hedeflerle ilişkilidir. Dolayısıyla siyasi bir faktördür.

Bu durumda, aşırı sıcak ve soğuklar siyasi değil, çevresel/coğrafi bir faktördür.

Cevap D seçeneğidir.