Sorunun Çözümü
Verilen bilgiyi ve yargıları adım adım inceleyelim:
- Verilen Bilgi: "Abbasilerde ülke topraklarında zamanla Tavaf-ı Mülük denilen devletçikler ortaya çıkmıştır." Bu ifade, Abbasi Devleti'nin merkezi otoritesinin zayıflamasıyla birlikte, farklı bölgelerde bağımsız veya yarı bağımsız küçük devletlerin (Tavaf-ı Mülük) ortaya çıktığını belirtir.
Şimdi yargıları değerlendirelim:
- I. Ülkede federatif sistem benimsenmiştir.
- Federatif sistem, merkezi bir hükümetin yanı sıra, belirli bir özerkliğe sahip eyalet veya bölgelerin yasal bir anlaşma ile bir araya geldiği bir yönetim biçimidir. Tavaf-ı Mülük'ün ortaya çıkışı, merkezi otoritenin zayıflaması ve ülkenin parçalanması sonucudur, yani bu durum bilinçli olarak benimsenmiş bir federatif sistem değil, merkezi gücün kontrolü kaybetmesidir. Dolayısıyla, bu yargıya ulaşılamaz.
- II. Halifenin etkinliği azalmıştır.
- Tavaf-ı Mülük'ün ortaya çıkması, halifenin ülke üzerindeki siyasi ve idari kontrolünün azaldığını gösterir. Merkezi otorite zayıfladığında, halifenin etkinliği de doğal olarak azalır. Bu yargıya ulaşılabilir.
- III. Merkezî otorite zayıflamıştır.
- Devletçiklerin ortaya çıkması, merkezi hükümetin ülkenin tamamını kontrol edemediği ve gücünün azaldığı anlamına gelir. Bu, merkezi otoritenin zayıfladığının açık bir göstergesidir. Bu yargıya ulaşılabilir.
Soru, hangi yargılara ulaşılamaz diye sormaktadır. Yalnızca I. yargıya ulaşılamaz.
Cevap A seçeneğidir.