Sorunun Çözümü
Hz. Ömer Dönemi'nde İslam ordularının Sâsânîlere karşı kazandığı zaferler (Kâdisiye, Celula, Nihâvend) önemli tarihî olaylardır. Bu zaferlerin temelinde yatan kolaylaştırıcı faktörlerden biri, Sâsânî İmparatorluğu'nun o dönemdeki genel durumudur.
- A) Sâsânîlerin, Bizans ve Kök Türklerle yaptığı savaşlar sonucunda zayıflaması: Bu, İslam ordusunun üstünlük sağlamasını kolaylaştıran en önemli faktördür. Sâsânî İmparatorluğu, İslam'ın yükselişinden hemen önce Bizans İmparatorluğu ile uzun ve yıpratıcı savaşlar yapmıştı (özellikle 602-628 Bizans-Sasani Savaşı). Bu savaşlar her iki imparatorluğun da askerî ve ekonomik kaynaklarını tüketmiş, iç karışıklıklara ve yorgunluğa yol açmıştı. Zayıflamış bir Sâsânî İmparatorluğu, yeni ve dinamik İslam orduları karşısında direnmekte zorlanmıştır.
- B) İran'da Zerdüşt inancının egemen olması: Zerdüştlük, Sâsânîlerin resmî diniydi. Bir inancın egemen olması, doğrudan bir zayıflık sebebi değildir. Aksine, bazen birleştirici bir unsur olabilir. İslam ordusunun üstünlüğünü kolaylaştıran bir faktör olarak gösterilemez.
- C) Sâsânîlerin bölgede köklü bir geleneğe sahip olması: Köklü bir geleneğe sahip olmak genellikle bir devletin gücünü ve istikrarını gösterir, zayıflığını değil. Bu durum, İslam ordusunun işini kolaylaştırmaz, aksine zorlaştırırdı.
- D) Türk boylarının İslamiyet'i henüz benimsememiş olması: Türk boylarının İslamiyet'i benimseyip benimsememesi, Sâsânî İmparatorluğu'nun İslam ordusu karşısındaki zayıflığıyla doğrudan ilgili değildir. Sâsânîlerin kendi iç dinamikleri ve önceki savaşları daha belirleyicidir.
- E) Hakem Olayı'nın yaşanması: Hakem Olayı, Hz. Ali döneminde, yani Sâsânîlerin büyük ölçüde fethedilmesinden çok daha sonra gerçekleşen bir iç meseledir. Bu olay, İslam ordusunun Sâsânîlere karşı üstünlük sağlamasıyla ilgili bir neden olamaz.
Bu nedenle, Sâsânîlerin Bizans ve diğer güçlerle yaptığı uzun süreli savaşlar sonucunda yıpranmış ve zayıflamış olması, İslam ordusunun bölgede üstünlük kurmasını kolaylaştıran temel etkendir.
Cevap A seçeneğidir.