Verilen metni adım adım inceleyelim:
- Metin, Abbasilerin halifeliği ele geçirmesinden sonra bir Emevi soyundan gelen Abdurrahman'ın İspanya'ya giderek Endülüs Emevi Devleti'ni kurduğunu belirtiyor.
- Ayrıca, Abdurrahman'ın Endülüs'teki camilerde Abbasiler adına hutbe okutulmasına son verdiğini ifade ediyor. Hutbe okutmak, o dönemde siyasi otoritenin tanınmasının önemli bir göstergesiydi.
Bu bilgilere dayanarak seçenekleri değerlendirelim:
- A) İslam dünyasında siyasi bölünmeler yaşanmıştır.
Abbasilerin halifeliği ele geçirmesine rağmen, Endülüs'te ayrı bir Emevi devleti kurulması ve Abbasilerin otoritesinin tanınmaması (hutbenin kesilmesi), İslam dünyasında birden fazla siyasi gücün ortaya çıktığını ve siyasi birliğin bozulduğunu gösterir. Bu durum, doğrudan siyasi bölünmeye işaret eder.
- B) İspanya'da İslamiyet yayılmıştır.
Metin, İspanya'da zaten bir İslam devleti kurulduğunu ve camiler olduğunu belirtiyor. İslam'ın İspanya'ya yayılması daha önceki bir süreçtir. Metin, bu yayılmanın kendisinden ziyade, mevcut İslam topraklarındaki siyasi otorite mücadelesini anlatmaktadır.
- C) Halifelik kurumu sona ermiştir.
Metin, Abbasilerin halifeliği ele geçirdiğini açıkça belirtiyor. Yani halifelik kurumu sona ermemiş, sadece el değiştirmiştir. Endülüs Emevileri de daha sonra kendi halifeliklerini ilan edeceklerdir.
- D) Endülüs Emevileri ile Abbasiler mücadele etmiştir.
Hutbenin kesilmesi, siyasi bir mücadele ve tanımama eylemidir. Ancak "siyasi bölünmeler" ifadesi, bu mücadelenin daha geniş ve kapsayıcı bir sonucunu ifade eder. İki ayrı devletin varlığı ve birbirinin otoritesini tanımaması, siyasi bölünmenin ta kendisidir.
- E) Halifelik makamının dinî otoritesi güçlenmiştir.
Bir bölgede halifenin otoritesinin tanınmaması ve ayrı bir devletin kurulması, halifelik makamının genel dinî ve siyasi otoritesini zayıflatır, güçlendirmez.
Sonuç olarak, Abbasilerin halifeliği ele geçirmesine rağmen Endülüs'te ayrı bir Emevi devletinin kurulması ve Abbasilerin otoritesinin tanınmaması, İslam dünyasında siyasi birliğin bozulduğunu ve farklı siyasi merkezlerin ortaya çıktığını, yani siyasi bölünmelerin yaşandığını açıkça göstermektedir.
Cevap A seçeneğidir.