Sorunun Çözümü
Emeviler Dönemi'nde uygulanan Arap milliyetçiliği politikası, Arap olmayan Müslümanlara karşı ayrımcılık yapılması ve Arap kültürünün üstün tutulması şeklinde kendini göstermiştir. Soruda bu politikanın kanıtlarından biri olmayan seçenek istenmektedir.
- A) Mevâli uygulamasının başlatılması: Mevâli, Arap olmayan Müslümanlara verilen addır. Emeviler döneminde mevâli, Araplarla eşit haklara sahip değildi ve bazı vergilerden muaf tutulmuyordu. Bu durum, Arap milliyetçiliğinin açık bir göstergesidir.
- B) Şuûbiye Hareketi'nin ortaya çıkması: Şuûbiye Hareketi, Emevilerin Arap milliyetçiliği politikalarına tepki olarak, Arap olmayan Müslümanların (özellikle İranlıların) kendi kültür ve medeniyetlerinin Araplardan üstün olduğunu savunmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu hareketin varlığı, Emevilerin milliyetçi politikalarının bir sonucudur.
- C) Yönetimde sadece Araplara yer verilmesi: Emeviler, devlet yönetiminde ve orduda genellikle Arapları tercih etmiş, Arap olmayan Müslümanları ikinci plana atmıştır. Bu da Arap milliyetçiliğinin önemli bir kanıtıdır.
- D) Arapçanın resmî dil hâline getirilmesi: Halife Abdülmelik döneminde Arapça, devletin resmî dili ilan edilmiş ve tüm yazışmaların Arapça yapılması zorunlu kılınmıştır. Bu, Arap dilinin ve kültürünün yaygınlaştırılmasına yönelik milliyetçi bir adımdır.
- E) Ümmet toplumu anlayışının yerleşmesi: Ümmet anlayışı, İslam'ın temel prensiplerinden biri olup, tüm Müslümanların ırk, dil, renk ayrımı gözetmeksizin eşit ve kardeş olduğunu savunur. Emevilerin Arap milliyetçiliği politikası ise bu ümmet anlayışına aykırıdır ve bu anlayışın zayıflamasına neden olmuştur. Dolayısıyla, ümmet toplumu anlayışının yerleşmesi, Emevilerin Arap milliyetçiliği politikasının bir kanıtı değil, tam tersine bu politikayla çelişen bir durumdur.
Bu nedenle, Emeviler Dönemi'nde uygulanan Arap milliyetçiliği politikasının kanıtlarından biri olmayan seçenek E'dir.
Cevap E seçeneğidir.