Sorunun Çözümü
Abbasiler, Emevilerden farklı olarak, tüm Müslümanların eşitliğini vurgulayan ümmetçi ve hoşgörülü bir politika izlemişlerdir. Bu politikaların sağladığı faydaları ve sağlamadığı durumu inceleyelim:
- A) Bilimsel gelişmelerin hızlanması: Abbasiler döneminde, farklı kültürlerden gelen bilim insanlarına sağlanan destek ve hoşgörü sayesinde bilim ve felsefe alanında büyük ilerlemeler kaydedilmiştir (Beytülhikme gibi kurumlar). Bu, onların politikalarının doğrudan bir sonucudur.
- B) İslam medeniyetinin gelişmesi: Bilimsel, kültürel ve sanatsal alanlardaki gelişmeler, İslam medeniyetinin altın çağını yaşamasına yol açmıştır. Bu da Abbasilerin kapsayıcı politikalarının bir faydasıdır.
- C) İslamı tercih edenlerin sayısının artması: Emevilerin Arap milliyetçisi politikalarının aksine, Abbasilerin ümmetçi yaklaşımı, Arap olmayan unsurların (Mevâlî) İslam'a geçişini kolaylaştırmış ve Müslüman nüfusun artmasına katkı sağlamıştır.
- D) Mezhepçiliğin sona ermesi: Abbasilerin hoşgörülü politikaları genel olarak farklı inançlara karşı bir esneklik sağlasa da, İslam içindeki mezhepsel ayrılıkları (özellikle Sünni-Şii ayrımı) sona erdirmediği gibi, bu dönemde farklı fıkıh mezhepleri de şekillenmeye devam etmiştir. Mezhepçilik, Abbasiler döneminde de varlığını sürdürmüş, hatta bazı dönemlerde siyasi gerilimlere neden olmuştur. Dolayısıyla bu, onların politikalarının sağladığı bir fayda değildir.
- E) Arap olmayan unsurların ordu ve devlet yönetim tecrübelerinden istifade etmesi: Abbasiler, Emevilerin aksine, Arap olmayan unsurları (özellikle İranlılar ve daha sonra Türkler) devlet yönetiminde ve orduda önemli görevlere getirerek onların bilgi ve tecrübelerinden faydalanmışlardır. Bu, devletin güçlenmesine katkı sağlamıştır.
Abbasilerin ümmetçi ve hoşgörülü politikaları birçok alanda fayda sağlamış olsa da, İslam içindeki mezhepsel ayrılıkları ortadan kaldırmamıştır.
Cevap D seçeneğidir.