Sorunun Çözümü
Emevilerin yıkılma nedenleri arasında birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörleri değerlendirerek doğru cevabı bulalım:
- A) Mevâli politikası uygulamaları: Emeviler, Arap olmayan Müslümanları (mevâli) ikinci sınıf vatandaş olarak görmüş ve onlara karşı ayrımcı bir politika izlemişlerdir. Bu durum, mevâli arasında büyük bir hoşnutsuzluğa yol açmış ve Emevi karşıtı hareketlerin güçlenmesine zemin hazırlamıştır. Bu, yıkılma nedenlerinden biridir.
- B) Abbasilerin yıkıcı çalışmaları: Abbasiler, Emevi yönetimine karşı gizli ve açık propagandalar yapmış, mevâli ve Şii grupların desteğini alarak isyanlar çıkarmışlardır. Bu yıkıcı faaliyetler, Emevi devletinin zayıflamasında ve yıkılmasında önemli rol oynamıştır. Bu, yıkılma nedenlerinden biridir.
- C) Sınırların Arap Yarımadası'nın dışında yayılması: Emeviler döneminde İslam devleti, Arap Yarımadası dışına çıkarak geniş fetihler yapmış ve sınırlarını İspanya'dan Orta Asya'ya kadar genişletmiştir. Bu durum, devletin gücünü ve yayılmacı politikasını gösterir. Sınırların genişlemesi, genellikle bir devletin gücünün ve başarısının göstergesidir, yıkılma nedeni değildir. Aksine, bu genişleme Emevi gücünün zirvesini temsil eder.
- D) Taht kavgaları: Emevi hanedanlığı içinde sık sık yaşanan taht kavgaları ve veraset sorunları, merkezi otoriteyi zayıflatmış, iç karışıklıklara yol açmış ve devletin istikrarını bozmuştur. Bu, yıkılma nedenlerinden biridir.
- E) Hz. Muhammed'in soyundan gelenlere kötü davranmaları: Emevilerin Hz. Muhammed'in ailesine (Ehl-i Beyt) karşı tutumları, özellikle Kerbela olayı, Müslüman toplumun önemli bir kesiminde (özellikle Şiilerde) büyük tepkiye neden olmuş ve Emevi yönetimine karşı muhalefeti artırmıştır. Bu, yıkılma nedenlerinden biridir.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, sınırların Arap Yarımadası'nın dışında yayılması, Emevilerin yıkılma nedeni değil, aksine onların güç ve genişleme döneminin bir göstergesidir.
Cevap C seçeneğidir.