Sorunun Çözümü
Verilen bilgileri adım adım değerlendirelim:
- I. Çevre kültürlerle etkileşim içinde olmuştur.
- Verilen ilk bilgi olan "Ticarette İran ve Bizans paraları kullanılmıştır" ifadesi, İslam Devleti'nin komşu kültürlerle (İran ve Bizans) ekonomik ve dolayısıyla kültürel bir etkileşim içinde olduğunu açıkça göstermektedir.
- Bu nedenle, I. yargı doğrudur.
- II. Güçlü bir merkezî yönetim oluşturulmuştur.
- Üçüncü bilgi olan "Ordugâh şehirlerine, merkeze bağlı askerî valiler atanmıştır" ifadesi, devletin stratejik noktalarına doğrudan merkeze bağlı yöneticiler atayarak merkezi otoritenin güçlendirildiğini ve taşra üzerindeki kontrolün sağlandığını belirtir.
- Bu nedenle, II. yargı doğrudur.
- III. Gayrimüslimlerin de yönetimde yer almaları sağlanmıştır.
- İkinci bilgi, "Gayrimüslimlerin siyasi, ekonomik, dinî ve sosyal hakları, cizye ödemek koşuluyla güvence altına alınmıştır" şeklindedir. Bu ifade, gayrimüslimlerin haklarının korunduğunu belirtir ancak onların devlet yönetiminde görev aldıklarına dair bir bilgi içermemektedir. Haklarının güvence altına alınması ile yönetimde yer almaları farklı şeylerdir.
- Bu nedenle, III. yargı yanlıştır.
Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda I ve II numaralı yargıların doğru olduğu anlaşılmaktadır.
Cevap D seçeneğidir.