Verilen soruda, Bizans'taki thema sistemi ve Sasanilerdeki ikta sistemi gibi uygulamaların ortak amacı sorulmaktadır. Bu iki sistemin temel mantığı, askerî hizmet karşılığında toprak veya toprak gelirlerinin tahsis edilmesidir.

• Bizans'taki Thema Sistemi: Eyaletlerdeki askerî birliklerin toprağa bağlı olması, askerlerin geçimini ve donanımını merkezi hazineden bağımsız olarak, bulundukları toprağın kaynaklarıyla sağlamalarını amaçlar. Bu, merkezi hazinenin askerî gider yükünü hafifletir.
• Sasanilerdeki İkta Sistemi: Askerlere arazi bağışlanması (ikta), askerlerin maaşlarını veya geçimlerini bu arazilerden elde edilen gelirlerle karşılamalarını sağlar. Bu da doğrudan merkezi hazineden yapılan ödemeleri azaltır.

Her iki sistemde de, devletin askerî gücünü sürdürmek için askerlere doğrudan nakit ödeme yapmak yerine, onlara toprak veya toprak geliri tahsis edilerek askerî harcamaların bir kısmının veya tamamının merkezi bütçe dışından karşılanması hedeflenmiştir.

Bu bağlamda, seçenekleri değerlendirelim:

• A) Sınırları genişletmek: Bu sistemler ordunun varlığını ve gücünü sürdürmeyi amaçlar, ancak doğrudan sınır genişletme amacı taşımaz.
• B) Ordunun hazineye olan yükünü hafifletmek: Askerlere toprak tahsis edilmesi, onların geçimini sağlamak ve dolayısıyla merkezi hazineden yapılacak maaş ödemelerini ve diğer giderleri azaltmak anlamına gelir. Bu, her iki sistemin de temel ortak amacıdır.
• C) Sınır boylarının güvenliğini sağlamak: Bu sistemler yerel savunmayı güçlendirebilir ancak asıl amaç, askerî harcamaların finansman modelidir.
• D) Türk akınlarını durdurmak: Bu, belirli bir döneme ve düşmana özgü bir amaçtır ve her iki imparatorluğun tüm tarihi boyunca bu sistemlerin genel amacı olamaz.
• E) Merkezî orduyu güçlendirmek: Bu sistemler genellikle yerel veya eyalet düzeyindeki askerî birlikleri destekler. Merkezî orduyu doğrudan güçlendirmekten ziyade, genel askerî yapının finansal sürdürülebilirliğini sağlar.

Dolayısıyla, her iki uygulamanın da ortak ve en belirgin amacı, ordunun idamesi için merkezi hazine üzerindeki finansal yükü azaltmaktır.

Cevap B seçeneğidir.