Sorunun Çözümü
Verilen metni adım adım inceleyerek hangi yargıya varılamayacağını bulalım:
- Metin Analizi: Metin, XI. yüzyılda Bizans ordusunda ücretli askerlik yapan Peçenek, Kuman ve Uz Türklerinin ok kullanma yetenekleri ve savaş taktikleriyle Bizans'a faydalı olduğunu, ancak Malazgirt Savaşı'nda Selçuklu tarafına geçerek savaşın kazanılmasında rol oynadığını belirtiyor.
- A) Bizans ordusunda farklı unsurlara yer verilmiştir: Metinde Peçenek, Kuman ve Uz Türklerinin Bizans ordusunda yer aldığı açıkça belirtilmiştir. Bu, farklı etnik unsurların orduya dahil edildiğini gösterir. Bu yargıya varılabilir.
- B) Askerlik Orta Çağ'da meslek hâline gelmiştir: Metinde "ücretli askerlik yapan" ifadesi geçmektedir. Ücretli askerlik, askerliğin bir meslek olarak icra edildiğini gösterir. XI. yüzyıl da Orta Çağ'a denk gelir. Bu yargıya varılabilir.
- C) Türk askerinin silah kullanma yeteneği gelişmiştir: Metinde Türklerin "özellikle ok kullanma yetenekleri ve savaş taktikleri konusunda Bizans'a faydalı olduğu" belirtilmiştir. Bu ifade, Türk askerlerinin silah kullanma ve savaşma becerilerinin yüksek olduğunu, yani gelişmiş olduğunu gösterir. Bu yargıya varılabilir.
- D) Malazgirt Savaşı sonra Anadolu'ya yapılan Türk akınları hızlanmıştır: Metin, Malazgirt Savaşı'nın kendisi ve Türk topluluklarının savaştaki rolü hakkında bilgi vermektedir. Savaşın sonucunda Anadolu'ya yapılan akınların hızlanıp hızlanmadığına dair herhangi bir bilgi içermemektedir. Bu bilgi, metinden doğrudan çıkarılamaz. Bu yargıya varılamaz.
- E) Türk toplulukları milli bilinçle hareket etmiştir: Peçenek, Kuman ve Uz Türklerinin Bizans ordusunda ücretli asker olmalarına rağmen, Malazgirt Savaşı'nda kendi soydaşları olan Selçukluların tarafına geçmeleri, bir tür ortak kimlik veya "milli bilinç" ile hareket ettiklerini düşündürmektedir. Bu yargıya varılabilir.
Metinde Malazgirt Savaşı sonrası Anadolu'ya yapılan Türk akınlarının hızlandığına dair bir bilgi bulunmamaktadır.
Cevap D seçeneğidir.