Verilen metin, İlk Çağ'da ve sonrasında güçlü devletlerin genellikle nehir uygarlıkları veya bereketli tarım bölgeleri çevresinde kurulduğunu ve bu sayede geniş alanlara kolayca hükmedebildiğini belirtmektedir. Soru, bu bilgiyle uyumlu olmayan siyasi yapıyı bulmamızı istemektedir.

• A) Doğu Roma İmparatorluğu: Akdeniz çevresindeki verimli topraklar ve deniz ticaretiyle beslenen, geniş topraklara yayılmış bir imparatorluktur. Metindeki bilgiyle uyumludur.
• B) I. Göktürk Devleti: Orta Asya bozkırlarında, göçebe bir yaşam tarzına sahip, hayvancılıkla uğraşan bir devletti. Gücünü nehir uygarlıklarından veya bereketli tarım bölgelerinden değil, bozkır kültürü ve askeri teşkilatlanmasından almıştır. Bu nedenle metindeki "nehir uygarlıklarının ve bereketli bölgelerin oluşturduğu devletler" tanımına uymaz.
• C) Sasani İmparatorluğu: Mezopotamya'nın verimli Dicle ve Fırat nehirleri çevresinde kurulmuş, tarıma dayalı, geniş topraklara yayılmış bir imparatorluktur. Metindeki bilgiyle uyumludur.
• D) Çin İmparatorluğu: Sarı Nehir (Huang He) ve Yangtze Nehri gibi büyük nehirler çevresinde kurulmuş, tarıma dayalı, geniş ve merkeziyetçi bir imparatorluktur. Metindeki bilgiyle uyumludur.
• E) Emeviler: İslam Devleti'nin bir parçası olarak, verimli Mezopotamya, Mısır (Nil Nehri) ve Akdeniz kıyıları gibi bölgeleri ele geçirerek genişlemiş, tarım ve ticaretle beslenen bir imparatorluktur. Metindeki bilgiyle uyumludur.

I. Göktürk Devleti, diğer seçeneklerin aksine, nehir uygarlığı veya bereketli tarım bölgelerinden değil, bozkır coğrafyasından doğmuş ve gücünü farklı bir ekonomik ve sosyal yapıdan almıştır. Bu durum, metinde belirtilen genel eğilimle çelişmektedir.

Cevap B seçeneğidir.