Sorunun Çözümü
Orta Asya Türk devletlerindeki "boylar federasyonu" şeklinde örgütlenme, merkeziyetçi bir yapıdan ziyade, boyların özerkliğine dayalı, daha dağınık bir yönetim biçimini ifade eder. Bu durumun engellediği durumları inceleyelim:
- I. güçlü merkezî yapının oluşması: Boylar federasyonu, gücün tek bir merkezde toplanmasını engeller. Boy beyleri kendi bölgelerinde önemli yetkilere sahip olduğu için, merkezi otorite zayıf kalır. Dolayısıyla, güçlü bir merkezî yapının oluşmasını engeller.
- II. taht kavgalarının azalması: Türk devletlerinde "kut" anlayışı nedeniyle taht kavgaları yaygındı. Boylar federasyonu yapısı, farklı boyların farklı şehzadeleri desteklemesine yol açarak bu kavgaları azaltmak yerine, bazen daha da şiddetlendirebilirdi. Bu yapı, taht kavgalarının azalmasını engellemez, aksine devam etmesine zemin hazırlayabilir.
- III. devletlerin uzun ömürlü olması: Merkezi otoritenin zayıf olması ve boyların sürekli bağımsızlık eğilimi, devletin iç bütünlüğünü bozar ve yıkılmasını kolaylaştırır. Bu durum, devletlerin uzun ömürlü olmasını engeller.
Bu bağlamda, boylar federasyonu şeklindeki örgütlenme güçlü merkezî yapının oluşmasını (I) ve devletlerin uzun ömürlü olmasını (III) engellemiştir.
Cevap E seçeneğidir.