Verilen metni adım adım inceleyerek şıklardaki ifadelerin metinle uyumunu kontrol edelim:

• A) Türkler komşularını etkilemiştir.
  • Metinde "Çinliler ata rahat binebilmek için etekli elbiseyi çıkarıp pantolon giymesini Hunlardan öğrenmiştir" ifadesi yer almaktadır. Bu, Türklerin (Hunların) komşuları olan Çinlileri etkilediğini açıkça göstermektedir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
• B) At, Türk kültüründe önemli bir yere sahiptir.
  • Metinde "Bozkır insanı doğuştan süvaridir" ve "fetih hareketlerinde at... büyük rol oynamıştır" ifadeleri atın Türk kültürü ve yaşamındaki merkezi rolünü vurgulamaktadır. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
• C) Türklerin demir işlemeyi bilmeleri geniş bir coğrafi alana yayılmasında etkili olmuştur.
  • Metinde "madenciliğin de Türk bozkır kültüründe önemli bir yeri vardır; çünkü girişilen fetih hareketlerinde başarılı sonuçlar alınmasında at ve demir (kılıç) büyük rol oynamıştır" denilmektedir. Fetih hareketleri, geniş coğrafi alanlara yayılmayı ve demirin (kılıcın) bu yayılmada etkili olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
• D) İpek ticaret yolunun oluşumu ve gelişiminde Türklerin rolü büyüktür.
  • Metinde "Orta Asya'da ticaretin gelişmesi de tamamen bozkır toplumlarının bir ürünüdür. Onların aracılığı ile Doğu - Batı ticareti gelişmiş..." ifadeleri yer almaktadır. "Bozkır toplumları" Türkleri ifade eder ve "Doğu-Batı ticareti" İpek Yolu ticaretine gönderme yapar. Bu da Türklerin bu ticaretin gelişiminde büyük rol oynadığını göstermektedir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
• E) At ve süvari Türk destanlarına konu olmuştur.
  • Metin, atın ve süvariliğin Türk kültürü ve yaşamındaki önemini vurgulamaktadır. Ancak, metinde at ve süvarinin Türk destanlarına konu olduğuna dair herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Bu bilgi genel kültür açısından doğru olsa da, verilen metinden çıkarılamaz.

Bu bilgiler doğrultusunda, metinde yer almayan ve doğrudan çıkarılamayan ifade E seçeneğidir.

Cevap E seçeneğidir.