Sorunun Çözümü
Verilen tabloya bakarak aşağıdaki çıkarımları adım adım inceleyelim:
- A) En uzun süren çağ, İlk Çağ'dır.
- İlk Çağ: M.Ö. 3200 (Yazının icadı) ile M.S. 375 (Kavimler Göçü) arasıdır. Süresi: $3200 + 375 = 3575$ yıldır.
- Orta Çağ: M.S. 375 (Kavimler Göçü) ile M.S. 1453 (İstanbul'un Fethi) arasıdır. Süresi: $1453 - 375 = 1078$ yıldır.
- Yeni Çağ: M.S. 1453 (İstanbul'un Fethi) ile M.S. 1789 (Fransız İhtilali) arasıdır. Süresi: $1789 - 1453 = 336$ yıldır.
- Karşılaştırdığımızda, İlk Çağ (3575 yıl) diğer çağlardan daha uzundur. Bu çıkarım yapılabilir.
- B) Kavimler Göçü'nden Fransız İhtilali'ne kadar 1414 yıl geçmiştir.
- Kavimler Göçü M.S. 375 yılında, Fransız İhtilali M.S. 1789 yılında gerçekleşmiştir.
- Geçen süre: $1789 - 375 = 1414$ yıldır. Bu çıkarım yapılabilir.
- C) Günümüze yaklaştıkça evrensel olaylarda artış olmaya başlamıştır.
- Tabloda İlk Çağ'da (M.Ö. 3200 - M.S. 375) 3 olay (Yazının icadı, Hz. İsa'nın Doğumu, Kavimler Göçü'nün başlangıcı) listelenmiştir.
- Orta Çağ'da (M.S. 375 - M.S. 1453) 2 olay (Kavimler Göçü'nün bitişi, İstanbul'un Fethi) listelenmiştir.
- Yeni Çağ'da (M.S. 1453 - M.S. 1789) 1 olay (Fransız İhtilali) listelenmiştir.
- Tabloda listelenen olay sayısına bakıldığında, günümüze yaklaştıkça bir artış değil, aksine bir azalma görülmektedir (3, 2, 1). Bu nedenle, "artış olmaya başlamıştır" çıkarımı bu tabloya bakılarak yapılamaz, hatta tablo aksini göstermektedir. Ancak, tablonun sınırlı sayıda olay içermesi nedeniyle bu bir trend olarak kesinleştirilemez.
- D) Yazı, Hz. İsa'nın doğumundan önce icat edilmiştir.
- Yazının icadı M.Ö. 3200 yılında gerçekleşmiştir.
- Hz. İsa'nın doğumu (Milat) 0 yılıdır.
- M.Ö. 3200 yılı, 0 yılından önce olduğu için bu çıkarım yapılabilir.
- E) Hz. İsa'nın doğumu evrensel bir olaydır.
- Tablo, Hz. İsa'nın doğumunu "Milat" olarak, yani takvim başlangıcı olarak göstermektedir. Ancak tablonun kendisi, bu olayın "evrensel bir olay" olduğu, yani tüm kültürler ve medeniyetler tarafından aynı derecede önemli ve etkili kabul edildiği hakkında herhangi bir bilgi sunmamaktadır. Tablo sadece kronolojik bir referans noktası olarak konumunu belirtir. Bu nedenle, bu çıkarım tabloya bakılarak yapılamaz.
C seçeneği tablodaki listelenen olay sayısıyla çelişirken, E seçeneği için tabloda hiçbir bilgi bulunmamaktadır. Bir çıkarımın yapılamaması genellikle, o çıkarımı destekleyecek bilginin tabloda olmaması durumunda geçerlidir. Hz. İsa'nın doğumunun "evrensel bir olay" olduğu bilgisi, tablonun ötesinde, genel kültürel ve tarihi bilgi gerektirir ve tablo bu bilgiyi sağlamaz.
Cevap E seçeneğidir.