Sorunun Çözümü
Verilen görselde iki farklı madde geçiş yöntemi gösterilmiştir:
- Sol görsel (pembe molekül): Moleküller, hücre zarının lipid tabakasından doğrudan geçmektedir. Bu geçiş, konsantrasyon farkına göre ve taşıyıcı protein kullanmadan gerçekleştiği için basit difüzyondur. Basit difüzyonla genellikle küçük, apolar (yağda çözünen) moleküller (O2, CO2, alkol, gliserol, yağda çözünen vitaminler A, D, E, K) geçer.
- Sağ görsel (sarı molekül): Moleküller, hücre zarındaki özel bir taşıyıcı protein (kanal veya taşıyıcı) aracılığıyla geçmektedir. Bu geçiş de konsantrasyon farkına göre gerçekleştiği için kolaylaştırılmış difüzyondur. Kolaylaştırılmış difüzyonla genellikle büyük, polar (suda çözünen) moleküller, iyonlar (Na+, K+, Ca2+) ve suda çözünen vitaminler (B, C) geçer.
Şimdi seçenekleri bu bilgilere göre değerlendirelim:
- A) Oksijen (pembe) ve Su (sarı): Oksijen basit difüzyonla, su ise aquaporinler aracılığıyla kolaylaştırılmış difüzyonla (veya çok yavaş basit difüzyonla) geçebilir. Bu uyumludur.
- B) Gliserol (pembe) ve C vitamini (sarı): Gliserol küçük ve yağda çözünür olduğu için basit difüzyonla, C vitamini suda çözünen bir vitamin olduğu için kolaylaştırılmış difüzyonla geçer. Bu uyumludur.
- C) Karbondioksit (pembe) ve Sodyum (sarı): Karbondioksit basit difüzyonla, sodyum (bir iyon) ise iyon kanalları aracılığıyla kolaylaştırılmış difüzyonla geçer. Bu uyumludur.
- D) B vitamini (pembe) ve A vitamini (sarı):
- B vitamini suda çözünen bir vitamindir. Basit difüzyonla geçemez, kolaylaştırılmış difüzyonla geçmesi gerekir. Dolayısıyla pembe molekül için uygun değildir.
- A vitamini yağda çözünen bir vitamindir. Kolaylaştırılmış difüzyonla değil, basit difüzyonla geçer. Dolayısıyla sarı molekül için uygun değildir.
- E) Alkol (pembe) ve Kalsiyum (sarı): Alkol basit difüzyonla, kalsiyum (bir iyon) ise iyon kanalları aracılığıyla kolaylaştırılmış difüzyonla geçer. Bu uyumludur.
Buna göre, D seçeneğindeki moleküller gösterilen geçiş yöntemleriyle taşınamaz.
Cevap D seçeneğidir.