Verilen deney düzeneğinde, 100 gr tereyağı ve 10 ml lipaz enzimi içeren üç farklı tüp bulunmaktadır. Tüpler arasındaki tek fark, tereyağının büyüklüğü, dolayısıyla yüzey alanıdır:
- Tüp 1: En büyük tereyağı parçası (en küçük yüzey alanı)
- Tüp 2: Orta büyüklükte tereyağı parçaları (orta yüzey alanı)
- Tüp 3: En küçük tereyağı parçaları (en büyük yüzey alanı)
Lipaz enzimi, yağları (trigliseritleri) su kullanarak gliserol ve yağ asitlerine parçalar. Enzim reaksiyonlarında substratın (burada tereyağı) yüzey alanı arttıkça reaksiyon hızı da artar. Bu nedenle, reaksiyon hızı sıralaması Tüp 3 > Tüp 2 > Tüp 1 şeklinde olacaktır.
Reaksiyon denklemi: Triglyceride + 3 H₂O \(\xrightarrow{\text{Lipase}}\) Glycerol + 3 Fatty Acids
Şimdi grafikleri inceleyelim:
I. Tüpte su miktarı:
- Yağların sindirimi sırasında su (H₂O) tüketilir.
- Reaksiyon hızı arttıkça su tüketim hızı da artar.
- Bu durumda, su miktarı en hızlı Tüp 3'te azalmalı, ardından Tüp 2 ve en yavaş Tüp 1'de azalmalıdır.
- Grafik I, bu beklentiyi karşılamaktadır (3 > 2 > 1 sıralamasıyla su miktarı azalmaktadır).
II. Tüpte asitlik:
- Yağların parçalanması sonucunda yağ asitleri oluşur.
- Yağ asitleri asidik olduğu için tüpteki asitlik artar (pH düşer).
- Reaksiyon hızı arttıkça yağ asidi oluşum hızı ve dolayısıyla asitlik artış hızı da artar.
- Bu durumda, asitlik en hızlı Tüp 3'te artmalı, ardından Tüp 2 ve en yavaş Tüp 1'de artmalıdır.
- Grafik II, bu beklentiyi karşılamaktadır (3 > 2 > 1 sıralamasıyla asitlik artmaktadır).
III. Tüpte oluşan gliserol miktarı:
- Yağların parçalanması sonucunda gliserol oluşur.
- Reaksiyon hızı arttıkça gliserol oluşum hızı da artar.
- Bu durumda, gliserol miktarı en hızlı Tüp 3'te artmalı, ardından Tüp 2 ve en yavaş Tüp 1'de artmalıdır.
- Grafik III, bu beklentiyi karşılamaktadır (3 > 2 > 1 sıralamasıyla gliserol miktarı artmaktadır).
Her üç grafik de substrat yüzey alanının reaksiyon hızı üzerindeki etkisini doğru bir şekilde yansıtmaktadır.
Cevap E seçeneğidir.