Verilen soruda, moleküller ve aralarındaki etkileşimler hakkında bilgi verilmiş ve bu bilgilere dayanarak yanlış ifadeyi bulmamız istenmiştir.
- A) I numaralı molekül NH₃ olabilir.
Hidrojen bağı, hidrojen atomunun elektronegatifliği yüksek F, O veya N atomlarından birine doğrudan bağlı olduğu moleküllerde görülür. NH₃ (amonyak) molekülünde hidrojen atomları azot atomuna bağlıdır, bu nedenle NH₃ hidrojen bağı oluşturabilir. Bu ifade doğrudur.
- B) II numaralı etkileşim dipol - dipol etkileşimi olabilir.
HCl (hidrojen klorür) molekülü, H ve Cl atomları arasındaki elektronegatiflik farkı nedeniyle polar bir moleküldür. Polar moleküller arasındaki temel etkileşim dipol-dipol etkileşimidir. Bu ifade doğrudur.
- D) III numaralı etkileşim indüklenmiş dipol - indüklenmiş dipol etkileşimidir.
CO₂ (karbondioksit) molekülü doğrusal bir yapıya sahiptir ve bağ polarlıkları birbirini götürdüğü için apolar bir moleküldür. Apolar moleküller arasındaki temel etkileşim London dağılım kuvvetleri olup, bunlar indüklenmiş dipol - indüklenmiş dipol etkileşimleri olarak da bilinir. Bu ifade doğrudur.
- C) Aynı koşullarda CO₂'nin kaynama noktası HCl'den düşüktür.
HCl'nin kaynama noktası yaklaşık -85.05 °C'dir. CO₂ ise -78.5 °C'de süblimleşir (katıdan doğrudan gaza geçer). Süblimleşme noktası, bir maddenin gaz fazına geçtiği sıcaklıktır ve kaynama noktası ile benzer şekilde değerlendirilebilir. -78.5 °C, -85.05 °C'den daha yüksek bir sıcaklıktır. Dolayısıyla, CO₂'nin gaz fazına geçiş sıcaklığı HCl'den daha yüksektir. Bu ifade yanlıştır.
- E) HCl ile CO₂ maddeleri arasında dipol - dipol etkileşimi görülür.
HCl polar bir moleküldür (kalıcı dipole sahiptir). CO₂ ise apolar bir moleküldür (kalıcı dipole sahip değildir). Dipol-dipol etkileşimleri, iki polar molekül arasında gerçekleşir. Polar bir molekül (HCl) ile apolar bir molekül (CO₂) arasında dipol-indüklenmiş dipol etkileşimleri (ve tüm moleküller arasında var olan London kuvvetleri) görülür. Apolar bir molekül olan CO₂'nin kalıcı dipolü olmadığı için, HCl ile arasında dipol-dipol etkileşimi oluşmaz. Bu ifade yanlıştır.
Hem C hem de E seçeneği yanlış olmasına rağmen, genellikle bu tür sorularda en temel veya tanımlayıcı yanlışlık aranır. E seçeneği, moleküller arası etkileşimlerin tanımına doğrudan aykırı bir durum belirtmektedir. CO₂'nin apolar olması nedeniyle dipol-dipol etkileşimi yapamayacağı bilgisi temel bir kimya prensibidir.
Cevap E seçeneğidir.