Verilen bilgilere göre X ve Y elementlerinin özelliklerini belirleyelim:
- X elementi: Dördüncü katmanda bir elektron bulundurmaktadır. Bu, X'in 4. periyot 1A grubunda yer alan bir alkali metal olduğunu gösterir. Alkali metaller, kararlı hale gelmek için son katmanlarındaki 1 elektronu vermeye yatkındır ve $+1$ yüklü iyon oluştururlar.
- Y elementi: Birinci katmanda bir elektron bulundurmaktadır. Bu özellik sadece Hidrojen (H) elementine aittir. Hidrojen, ametaldir ve genellikle 1 elektron alarak veya paylaşarak dubletini tamamlar. Bir metal ile tepkimeye girdiğinde 1 elektron alarak $-1$ yüklü hidrür iyonu ($H^-$) oluşturur.
Şimdi yargıları değerlendirelim:
- I. X elementi, Y elementine 1 elektron verir.
X bir metal (alkali metal) ve Y bir ametal (Hidrojen). Metaller elektron vermeye, ametaller elektron almaya yatkındır. X, son katmanındaki 1 elektronu vererek $X^+$ iyonu oluşturur. Y (Hidrojen), bu 1 elektronu alarak $Y^-$ (hidrür) iyonu oluşturur. Bu nedenle ifade doğrudur.
- II. Oluşan bileşik molekül yapılıdır.
X bir metal, Y bir ametaldir. Metal ve ametal arasında elektron alışverişiyle oluşan bileşikler iyonik yapılıdır. İyonik bileşikler molekül yapılı değil, iyonik kristal örgülü yapılardır. Bu nedenle ifade yanlıştır.
- III. Oluşan bileşiğin formülü XY'dir.
X elementi 1 elektron vererek $X^+$ iyonu oluşturur. Y elementi 1 elektron alarak $Y^-$ iyonu oluşturur. Bir $X^+$ iyonu ile bir $Y^-$ iyonu birleşerek nötr bir bileşik oluşturur. Bu bileşiğin formülü XY olur. Örneğin, potasyum (K) ve hidrojen (H) arasında KH bileşiği oluşur. Bu nedenle ifade doğrudur.
Doğru olan yargılar I ve III'tür.
Cevap D seçeneğidir.