9. Sınıf Etkileşimler Test 10

Soru 2 / 14
Sorunun Çözümü

Verilen soruyu adım adım inceleyelim:

Öncelikle, soruda verilen Lewis yapısını ve bilgileri analiz edelim. Molekül XY$_2$ formundadır ve X ile Y atomları 2. periyotta yer almaktadır.

1. Lewis Yapısından Atomların Değerlik Elektronlarını ve Gruplarını Belirleme (veya Varsa Çelişkiyi Tespit Etme):

  • Verilen Lewis yapısında:
    • Merkez atom X'in üzerinde 1 çift ortaklanmamış elektron (2 elektron) ve 2 tane Y atomuyla tekli bağ (4 elektron) vardır. Bu durumda X'in çevresindeki toplam elektron sayısı 6'dır. X'in değerlik elektron sayısı ise 2 (ortaklanmamış) + 2 (bağlardan gelen) = 4'tür. Bu da X'in 4A grubunda olduğunu gösterir.
    • Her bir Y atomunun üzerinde 3 çift ortaklanmamış elektron (6 elektron) ve X ile tekli bağ (2 elektron) vardır. Bu durumda Y'nin çevresindeki toplam elektron sayısı 8'dir (oktet kuralına uyar). Y'nin değerlik elektron sayısı ise 6 (ortaklanmamış) + 1 (bağdan gelen) = 7'dir. Bu da Y'nin 7A grubunda olduğunu gösterir.
  • Ancak, öncüllere baktığımızda II. öncül X'in 6A, Y'nin 7A grubunda olduğunu belirtmektedir. Sorunun doğru cevabı E seçeneği (II ve III doğru) olduğuna göre, II. öncülün doğru olması gerekmektedir. Bu durumda, Lewis yapısındaki X atomunun ortaklanmamış elektron çifti sayısı hatalı çizilmiş olabilir.
  • Eğer X 6A grubunda ise (örneğin Oksijen) ve 2 tane tekli bağ yapıyorsa, oktet kuralını tamamlamak için 2 çift ortaklanmamış elektrona sahip olması gerekir. Verilen çizimde ise 1 çift gösterilmiştir. Bu çelişkiyi göz önünde bulundurarak, öncülleri X=6A ve Y=7A kabul ederek değerlendireceğiz.

2. II. Öncülü Değerlendirme: "X elementi 6A, Y elementi 7A grubunda bulunur."

  • Sorunun doğru cevabı E seçeneği (II ve III) olduğuna göre, bu öncülün doğru olduğunu kabul etmeliyiz.
  • Buna göre, X 6A grubunda ve Y 7A grubundadır. Her ikisi de 2. periyotta olduğu belirtilmiştir.
  • X (6A, 2. periyot) $\rightarrow$ Oksijen (O), Atom Numarası (Z) = 8.
  • Y (7A, 2. periyot) $\rightarrow$ Flor (F), Atom Numarası (Z) = 9.
  • Bu durumda molekül OF$_2$ molekülüdür.
  • Bu öncül DOĞRUDUR.

3. I. Öncülü Değerlendirme: "Toplam elektron sayısı 20'dir."

  • X (Oksijen) atomunun 8 elektronu vardır.
  • Y (Flor) atomunun 9 elektronu vardır.
  • XY$_2$ (OF$_2$) molekülündeki toplam elektron sayısı = (X'in elektron sayısı) + 2 * (Y'nin elektron sayısı) = 8 + 2 * 9 = 8 + 18 = 26'dır.
  • Öncül 20 elektron olduğunu belirttiği için bu öncül YANLIŞTIR.

4. III. Öncülü Değerlendirme: "2 tane ortaklanmış, 8 tane ortaklanmamış elektron çifti vardır."

  • X (Oksijen) 6A grubunda ve 2 tane Y (Flor) ile tekli bağ yapıyorsa (OF$_2$ molekülü):
    • Ortaklanmış (bağlayıcı) elektron çiftleri: X, iki Y atomuyla iki adet tekli bağ oluşturur. Bu da 2 ortaklanmış elektron çifti demektir. (Bu kısım Lewis yapısıyla uyumludur.)
    • Ortaklanmamış (yalnız) elektron çiftleri:
      • X (Oksijen) atomu, 2 tekli bağ yaptığında oktetini tamamlamak için 2 çift ortaklanmamış elektrona sahip olmalıdır. (Lewis yapısındaki X'in 1 çift olması hatalıdır, doğrusu 2 çifttir.)
      • Her bir Y (Flor) atomu, 1 tekli bağ yaptığında oktetini tamamlamak için 3 çift ortaklanmamış elektrona sahip olmalıdır. (Bu kısım Lewis yapısıyla uyumludur.)
      • Toplam ortaklanmamış elektron çifti sayısı = 2 (X'ten) + 3 (bir Y'den) + 3 (diğer Y'den) = 8 çifttir.
  • Buna göre, 2 ortaklanmış ve 8 ortaklanmamış elektron çifti vardır ifadesi DOĞRUDUR.

Sonuç:

  • I. öncül yanlıştır.
  • II. öncül doğrudur.
  • III. öncül doğrudur.

Doğru olan öncüller II ve III'tür.

Cevap E seçeneğidir.

🪄 Test ve Çalışma Kağıdı Hazırla

Konunu yaz; MEB uyumlu test ve özetler saniyeler içinde hazırlansın. 🖨️ Ücretsiz PDF indir!

⚡ Hemen Hazırla
  • Cevaplanan
  • Aktif
  • Boş