Sorunun Çözümü
Verilen bilgilere göre X, Y ve Z maddelerini sınıflandıralım:
- X: Atomları arasında sadece iyonik bağ vardır. Bu, X'in bir iyonik bileşik olduğunu gösterir. İyonik bileşikler metal ve ametal atomlarından oluşur.
- Y: Atomları arasında sadece kovalent bağ vardır. Bu, Y'nin bir kovalent bağlı element (örneğin O₂, N₂) veya kovalent bağlı bir bileşik (örneğin H₂O, CO₂) olduğunu gösterir.
- Z: Atomları arasında sadece metalik bağ vardır. Bu, Z'nin bir metal element olduğunu gösterir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
A) X, kristal örgü yapıya sahiptir.
- İyonik bileşikler (X) katı halde iyonik kristal örgü yapısına sahiptir. Bu ifade doğrudur.
B) Y, moleküler yapıdadır.
- Kovalent bağlı maddeler (Y) moleküler yapıda olabilir (örneğin H₂O, O₂). Ancak, ağ örgülü kovalent katılar (örneğin elmas, SiO₂) da kovalent bağ içerir ve moleküler yapıda değildir. Y'nin moleküler yapıda olma ihtimali olduğu için bu ifade kesinlikle yanlış değildir.
C) X ve Z oda koşullarında katı hâlde iken Y katı, sıvı veya gaz hâlde bulunabilir.
- İyonik bileşikler (X) ve metaller (Z) genellikle yüksek erime noktalarına sahip olup oda koşullarında katıdır. Kovalent bağlı maddelerin (Y) erime/kaynama noktaları çok geniş bir aralıkta değiştiği için oda koşullarında katı, sıvı veya gaz halde bulunabilirler. Bu ifade doğrudur.
D) Sadece Z katı hâlde elektrik akımını iletmektedir.
- Z (metal) katı halde elektrik akımını iletir. X (iyonik bileşik) katı halde iletmez, ancak sıvı halde veya sulu çözeltide iletir. Y (kovalent bağlı madde) genellikle elektrik akımını iletmez (grafit gibi istisnalar hariç). Genel olarak bakıldığında, X'in katı halde iletmemesi ve Y'nin de çoğunlukla iletmemesi nedeniyle bu ifade doğru kabul edilebilir veya en azından kesinlikle yanlış değildir.
E) Her üçü de yapısında aynı tür atomlar içermektedir.
- X (İyonik bileşik): İyonik bileşikler, bir metal ve bir ametal olmak üzere en az iki farklı tür atomdan oluşmak zorundadır. Dolayısıyla, X'in yapısında aynı tür atomlar bulunması imkansızdır.
- Z (metal) için bu ifade doğrudur (örneğin Fe, Cu).
- Y (kovalent bağlı madde) için bu ifade doğru olabilir (örneğin O₂, N₂).
- Ancak, X için bu ifade kesinlikle yanlış olduğu için, "Her üçü de yapısında aynı tür atomlar içermektedir" ifadesi bütünüyle kesinlikle yanlıştır.
Bu durumda, kesinlikle yanlış olan açıklama E seçeneğidir.
Cevap E seçeneğidir.