Sorunun Çözümü
Verilen N₂ ve NH₃ molekülleri ile ilgili ifadeleri adım adım inceleyelim:
- N₂ Molekülü İçin:
- Lewis yapısı: :N≡N:
- Her bir N atomu 1 ortaklanmamış elektron çiftine (lone pair) ve 3 kovalent bağa sahiptir.
- Her N atomunun etrafındaki elektron sayısı: 2 (ortaklanmamış) + 6 (bağlardan) = 8 elektron. Yani oktet kuralına uyar.
- N-N bağı, aynı atomlar arasında olduğu için apolar kovalent bağdır.
- Molekül simetrik olduğu ve bağlar apolar olduğu için, N₂ molekülü apolardır.
- Molekülde toplam 2 adet ortaklanmamış elektron çifti bulunur (her N atomunda birer tane).
- NH₃ Molekülü İçin:
- Lewis yapısı:
:N
/ | \\
H H H (veya daha düzgün gösterimi:
) - Merkezdeki N atomu 1 ortaklanmamış elektron çiftine ve 3 kovalent bağa sahiptir.
- N atomunun etrafındaki elektron sayısı: 2 (ortaklanmamış) + 6 (bağlardan) = 8 elektron. Yani oktet kuralına uyar.
- H atomları dublet kuralına uyar (2 elektron).
- N-H bağları, azotun hidrojenden daha elektronegatif olması nedeniyle polar kovalent bağlardır.
- Molekül geometrisi üçgen piramidaldir ve merkez atomda ortaklanmamış elektron çifti bulunur. Bu durum moleküle net bir dipol momenti kazandırır, dolayısıyla NH₃ molekülü polardır.
- Molekülde toplam 1 adet ortaklanmamış elektron çifti bulunur (merkez N atomunda).
- Lewis yapısı:
:N
Şimdi verilen ifadeleri değerlendirelim:
- I. N₂ molekülü apolar, NH₃ polar kovalent bağ içerir.
- N₂ molekülü apolardır (Doğru).
- NH₃ molekülündeki N-H bağları polar kovalent bağlardır (Doğru).
- Bu ifade doğrudur.
- II. N her iki molekülde de oktete ulaşmıştır.
- N₂'deki her N atomu 8 elektronla oktete ulaşmıştır (Doğru).
- NH₃'teki merkez N atomu 8 elektronla oktete ulaşmıştır (Doğru).
- Bu ifade doğrudur.
- III. Her iki molekülde de bir çift elektron ortaklanmamıştır.
- N₂ molekülünde toplam 2 çift ortaklanmamış elektron vardır (her N'de birer çift). Dolayısıyla "bir çift" ifadesi N₂ için yanlıştır.
- NH₃ molekülünde ise 1 çift ortaklanmamış elektron vardır (merkez N'de). Bu kısım NH₃ için doğrudur.
- Ancak ifade her iki molekül için de geçerli olmalıdır. N₂ için yanlış olduğundan, bu ifade yanlıştır.
Doğru olan ifadeler I ve II'dir.
Cevap C seçeneğidir.