Sorunun Çözümü
Verilen X ve Y elementlerinin elektron dizilimlerini inceleyelim:
- X: \(1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^1\)
- Toplam elektron sayısı: \(2+2+6+2+1 = 13\). Bu, X elementinin atom numarasıdır.
- Değerlik elektron sayısı: En yüksek enerji seviyesi (n=3) olan \(3s^2 3p^1\)'deki elektron sayısıdır, yani \(2+1=3\) değerlik elektronu vardır.
- 3 değerlik elektronu olan elementler (istisnalar hariç) genellikle metaldir ve elektron vermeye eğilimlidir. X, 3 elektron vererek \(X^{3+}\) iyonu oluşturur.
- Y: \(1s^2 2s^2 2p^4\)
- Toplam elektron sayısı: \(2+2+4 = 8\). Bu, Y elementinin atom numarasıdır.
- Değerlik elektron sayısı: En yüksek enerji seviyesi (n=2) olan \(2s^2 2p^4\)'deki elektron sayısıdır, yani \(2+4=6\) değerlik elektronu vardır.
- 6 değerlik elektronu olan elementler genellikle ametaldir ve elektron almaya eğilimlidir. Y, 2 elektron alarak \(Y^{2-}\) iyonu oluşturur.
Şimdi yargıları değerlendirelim:
- I. X metal, Y ise ametaldir.
- Yukarıdaki analize göre, X (13 elektron, 3 değerlik elektronu) metaldir. Y (8 elektron, 6 değerlik elektronu) ametaldir.
- Bu yargı doğrudur.
- II. X ve Y elektron alışverişi ile bileşik yapar.
- X bir metal (elektron vermeye eğilimli), Y ise bir ametaldir (elektron almaya eğilimli). Metal ve ametaller arasında genellikle elektron alışverişi (iyonik bağ) ile bileşik oluşur.
- Bu yargı doğrudur.
- III. Bileşiğin formülü \(X_3Y_2\) şeklindedir.
- X, 3 elektron vererek \(X^{3+}\) iyonu oluşturur.
- Y, 2 elektron alarak \(Y^{2-}\) iyonu oluşturur.
- Nötr bir bileşik oluşturmak için, toplam pozitif yük toplam negatif yüke eşit olmalıdır. Bunun için X iyonundan 2 tane (\(2 \times (+3) = +6\)) ve Y iyonundan 3 tane (\(3 \times (-2) = -6\)) gereklidir.
- Dolayısıyla, bileşiğin formülü \(X_2Y_3\) olmalıdır.
- Bu yargı yanlıştır.
Sonuç olarak, I ve II numaralı yargılar doğrudur.
Cevap B seçeneğidir.