Sorunun Çözümü
Verilen soruyu adım adım inceleyelim:
- CH₄ molekülünün yapısı:
- Karbon (C) atomunun atom numarası 6'dır. Elektron dizilimi: 1s² 2s² 2p². Değerlik elektron sayısı 4'tür.
- Hidrojen (H) atomunun atom numarası 1'dir. Elektron dizilimi: 1s¹. Değerlik elektron sayısı 1'dir.
- CH₄ molekülünde, merkez atom olan Karbon, 4 Hidrojen atomu ile 4 adet tekli kovalent bağ yapar.
- Karbon atomunun üzerinde ortaklanmamış elektron çifti bulunmaz.
- Molekül geometrisi, VSEPR teorisine göre düzgün dörtyüzlü (tetrahedral) yapıdadır.
- I. Yargı: Molekül polardır.
- CH₄ molekülünün geometrisi düzgün dörtyüzlüdür. Merkez atomda ortaklanmamış elektron çifti yoktur ve merkeze bağlı tüm atomlar aynıdır (Hidrojen).
- Bu simetrik yapı nedeniyle, C-H bağlarındaki polariteler birbirini vektörel olarak götürür (net dipol momenti sıfırdır).
- Dolayısıyla, CH₄ molekülü apolar bir moleküldür.
- Bu yargı yanlıştır.
- II. Yargı: C — H arasındaki bağ polar kovalenttir.
- Bağ polaritesi, bağ yapan atomların elektronegatiflik farkına bağlıdır.
- Karbonun elektronegatifliği yaklaşık 2.55, Hidrojenin elektronegatifliği yaklaşık 2.20'dir.
- Elektronegatiflik farkı (\(\Delta EN\)) = 2.55 - 2.20 = 0.35'tir.
- Bu fark, C-H bağının hafifçe polar kovalent olduğunu gösterir. Atomlar arası elektronegatiflik farkı 0'dan büyük olduğu sürece bağ polar kovalenttir.
- Bu yargı doğrudur.
- III. Yargı: Bir çift elektron bağ yapımına katılmıştır.
- CH₄ molekülünde 4 adet C-H tekli bağı bulunur. Her tekli bağ, bir çift (iki) elektronun ortaklaşa kullanılmasıyla oluşur.
- Dolayısıyla, CH₄ molekülünde toplamda 4 çift elektron (8 elektron) bağ yapımına katılmıştır.
- "Bir çift elektron bağ yapımına katılmıştır" ifadesi, eğer moleküldeki *toplam* bağlanan elektron çifti sayısını kastediyorsa yanlıştır (çünkü 4 çift vardır). Eğer bu ifade, "en az bir çift elektron bağ yapımına katılmıştır" veya "bir C-H bağında bir çift elektron katılmıştır" anlamında kullanılıyorsa teknik olarak doğru olabilir. Ancak, genellikle bu tür sorularda net ve eksiksiz bilgi beklenir. Molekülde 4 bağ olduğu için "bir çift elektron" ifadesi eksik veya yanıltıcı kabul edilebilir.
- Sorunun doğru cevabı A seçeneği (Yalnız II) olduğuna göre, bu yargının yanlış kabul edilmesi gerekmektedir. En olası yorum, ifadenin "sadece bir çift elektron" anlamında kullanılması veya moleküldeki toplam bağlanan elektron çifti sayısını doğru yansıtmamasıdır.
Yukarıdaki analizlere göre, sadece II. yargı doğrudur.
Cevap A seçeneğidir.