Bir molekülün polar olup olmadığını belirlemek için hem bağların polarlığına hem de molekülün geometrisine bakmak gerekir. Eğer molekülde polar bağlar varsa ve molekülün geometrisi simetrik değilse (yani bağ dipol momentleri birbirini götürmüyorsa), molekül polar olacaktır. Eğer molekülde polar bağlar yoksa veya polar bağlar olsa bile molekülün geometrisi simetrik olduğu için bağ dipol momentleri birbirini götürüyorsa, molekül apolar olacaktır.
- A) CH₄ (Metan):
Merkez atom olan karbon (C), dört adet hidrojen (H) atomuna bağlıdır. C-H bağları hafif polar olsa da, molekülün geometrisi düzgün dörtyüzlüdür (tetrahedral). Bu simetrik yapı nedeniyle bağ dipol momentleri birbirini dengeler ve net dipol momenti sıfır olur. Dolayısıyla, CH₄ apolar bir moleküldür.
- B) CCl₄ (Karbon tetraklorür):
Merkez atom olan karbon (C), dört adet klor (Cl) atomuna bağlıdır. C-Cl bağları polar olmasına rağmen, molekülün geometrisi düzgün dörtyüzlüdür (tetrahedral). Tıpkı metan gibi, bu simetrik yapı bağ dipol momentlerinin birbirini götürmesine neden olur. Dolayısıyla, CCl₄ apolar bir moleküldür.
- C) N₂ (Azot gazı):
İki azot (N) atomu arasında üçlü bağ bulunur. Aynı tür atomlar arasında oluşan bağlarda elektronegatiflik farkı sıfır olduğundan, bağ polarlığı yoktur. Bu nedenle N₂ apolar bir moleküldür.
- D) NH₃ (Amonyak):
Merkez atom olan azot (N), üç adet hidrojen (H) atomuna bağlıdır ve üzerinde bir çift ortaklanmamış elektron (yalnız elektron çifti) bulunur. N-H bağları polar olup, azot daha elektronegatiftir. Azot üzerindeki yalnız elektron çifti, molekülün geometrisini üçgen piramit (trigonal piramidal) yapar. Bu asimetrik yapı nedeniyle bağ dipol momentleri birbirini götürmez ve molekülün net bir dipol momenti oluşur. Dolayısıyla, NH₃ polar bir moleküldür.
- E) CO₂ (Karbondioksit):
Merkez atom olan karbon (C), iki adet oksijen (O) atomuna çift bağ ile bağlıdır. C-O bağları polar olmasına rağmen, molekülün geometrisi doğrusaldır (linear). Bu doğrusal ve simetrik yapı, zıt yönlü ve eşit büyüklükteki bağ dipol momentlerinin birbirini götürmesine neden olur. Dolayısıyla, CO₂ apolar bir moleküldür.
Yukarıdaki analizlere göre, sadece NH₃ molekülü polar özellik gösterir.
Cevap D seçeneğidir.