Sorunun Çözümü
- Elementlerin periyot ve grup numaraları belirlenir:
- X: $1s^2 2s^2 2p^4 \implies$ Periyot 2, Grup 6A (8 proton)
- Y: $1s^2 2s^2 2p^3 \implies$ Periyot 2, Grup 5A (7 proton)
- Z: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 \implies$ Periyot 3, Grup 2A (12 proton)
- I. Atom yarıçapı en küçük olan X'tir.
- Atom yarıçapı periyotta sağa doğru azalır, grupta aşağı doğru artar.
- X ve Y aynı periyotta (2. periyot). Y (5A) X'ten (6A) daha soldadır, bu yüzden $r_Y > r_X$.
- X ve Z farklı periyotlarda. Z (3. periyot) X'ten (2. periyot) daha aşağıdadır, bu yüzden $r_Z > r_X$ ve $r_Z > r_Y$.
- Sıralama: $r_Z > r_Y > r_X$. Dolayısıyla, atom yarıçapı en küçük olan X'tir.
- Bu ifade doğrudur.
- II. Elektronegatiflik değeri en fazla olan Z'dir.
- Elektronegatiflik periyotta sağa doğru artar, grupta aşağı doğru azalır.
- Z (3. periyot, 2A grubu) bir metaldir ve elektronegatifliği düşüktür.
- X (2. periyot, 6A grubu) ve Y (2. periyot, 5A grubu) ametaldir ve elektronegatiflikleri Z'den yüksektir.
- Aynı periyotta X (6A) Y'den (5A) daha sağdadır, bu yüzden $EN_X > EN_Y$.
- Sıralama: $EN_X > EN_Y > EN_Z$. Dolayısıyla, elektronegatifliği en fazla olan X'tir, Z değildir.
- Bu ifade yanlıştır.
- III. Birinci iyonlaşma enerjileri arasındaki ilişki $Z < X < Y$ şeklindedir.
- İyonlaşma enerjisi periyotta sağa doğru genellikle artar, grupta aşağı doğru azalır.
- Z (3. periyot) X ve Y'den (2. periyot) daha aşağıda olduğu için iyonlaşma enerjisi en düşük olan Z'dir. ($IE_Z$ en küçük)
- X (6A grubu, $2p^4$) ve Y (5A grubu, $2p^3$) aynı periyottadır.
- 5A grubundaki elementlerin ($p^3$ yarı dolu orbital) iyonlaşma enerjisi, 6A grubundaki elementlerden ($p^4$) daha yüksektir (küresel simetri istisnası).
- Bu yüzden $IE_Y > IE_X$.
- Sıralama: $IE_Z < IE_X < IE_Y$.
- Bu ifade doğrudur.
- Doğru Seçenek C'dır.