Kristal katılarla ilgili yanlış olan yargıyı bulmak için her seçeneği inceleyelim:
- A) Kristal katılar serttir ancak her sert madde kristal katı değildir.
Bu ifade doğrudur. Kristal katılar genellikle sert ve belirli bir yapıya sahiptir. Ancak, amorf katılar (örneğin cam) da sert olabilirler, fakat kristal bir yapıya sahip değillerdir.
- B) Atom, iyon veya moleküller düzenli bir şekilde istiflenir.
Bu ifade doğrudur. Kristal katıların en belirgin özelliği, taneciklerinin (atom, iyon veya molekül) üç boyutlu uzayda belirli bir düzen ve tekrarlayan bir örüntü içinde istiflenmesidir.
- C) Kristal katıların şekli ortam koşullarına göre değişim gösterebilir.
Bu ifade genellikle yanlış kabul edilir. Kristal katılar belirli bir erime noktasına ve sabit bir geometrik yapıya sahiptir. Ortam koşulları (sıcaklık, basınç) değiştiğinde, örneğin erime noktasına ulaşıldığında faz değişimi yaşanır (katıdan sıvıya geçiş), ancak katı haldeki şekli kendiliğinden değişmez. Şekil değişimi ancak dışarıdan bir kuvvetle (kırma, kesme vb.) gerçekleşebilir. Amorf katılar ise belirli bir erime noktasına sahip değildir ve zamanla akışkanlık gösterebilirler.
- D) Katıların en düzensiz ve kararsız hâlidir.
Bu ifade kesinlikle yanlıştır. Kristal katılar, taneciklerin düzenli bir şekilde istiflendiği, dolayısıyla en düzenli ve en kararlı katı halidir. Düzensiz ve kararsız olan katı hali amorf (amorfoz) katılardır.
- E) Tanecikler arası çekim kuvvetlerine göre; iyonik, moleküler, kovalent ve metalik kristaller olarak sınıflandırılırlar.
Bu ifade doğrudur. Kristal katılar, tanecikleri arasındaki baskın çekim kuvvetlerine göre bu dört ana gruba ayrılırlar.
D seçeneği, kristal katıların temel tanımıyla tamamen çelişmektedir. Kristal katılar düzenli ve kararlıdır, düzensiz ve kararsız olanlar amorf katılardır.
Cevap D seçeneğidir.