Verilen grafik, aynı grupta yer alan (16. grup) bazı elementlerin hidrojenle oluşturduğu bileşiklerin (H₂O, H₂S, H₂Se, H₂Te) normal kaynama noktalarını periyot numarasına göre göstermektedir. Bu grafiği ve genel kimya bilgilerimizi kullanarak öncülleri değerlendirelim:
- I. Suyun özel durumu hidrojen bağından kaynaklanmaktadır.
Grafikte H₂O'nun kaynama noktasının (100°C), gruptaki diğer elementlerin hidrojenli bileşiklerine (H₂S, H₂Se, H₂Te) kıyasla anormal derecede yüksek olduğu açıkça görülmektedir. H₂S, H₂Se ve H₂Te'nin kaynama noktaları 0°C'nin oldukça altındadır. Suyun bu yüksek kaynama noktası, molekülleri arasındaki güçlü hidrojen bağlarından kaynaklanır. Bu bağlar, moleküller arası çekim kuvvetlerini artırarak kaynama noktasını yükseltir. Bu nedenle I. öncül doğrudur.
- II. Su dışındaki maddeler oda sıcaklığında gazdır.
Oda sıcaklığı yaklaşık 25°C olarak kabul edilir. Grafiğe göre:
- H₂O'nun kaynama noktası 100°C'dir, yani 25°C'de sıvıdır.
- H₂S'nin kaynama noktası yaklaşık -60°C'dir. 25°C, -60°C'den yüksek olduğu için H₂S oda sıcaklığında gazdır.
- H₂Se'nin kaynama noktası yaklaşık -40°C'dir. 25°C, -40°C'den yüksek olduğu için H₂Se oda sıcaklığında gazdır.
- H₂Te'nin kaynama noktası yaklaşık -2°C'dir. 25°C, -2°C'den yüksek olduğu için H₂Te oda sıcaklığında gazdır.
Bu durumda, su dışındaki H₂S, H₂Se ve H₂Te maddeleri oda sıcaklığında gaz halindedir. Bu nedenle II. öncül doğrudur.
- III. Toplam elektron sayısı arttıkça kaynama noktası artar.
Aynı grupta aşağı inildikçe (periyot numarası arttıkça), elementin atom numarası ve dolayısıyla bileşiğin toplam elektron sayısı artar. Elektron sayısı arttıkça London dağılım kuvvetleri (indüklenmiş dipol-indüklenmiş dipol kuvvetleri) güçlenir ve bu da moleküller arası çekimi artırarak kaynama noktasını yükseltir.
Grafikte H₂S, H₂Se ve H₂Te için bu trend açıkça görülmektedir: Periyot numarası arttıkça (S < Se < Te), kaynama noktaları da artmaktadır (yaklaşık -60°C < -40°C < -2°C). H₂O, hidrojen bağları nedeniyle bu genel trendin bir istisnasıdır, ancak H₂S, H₂Se ve H₂Te arasındaki ilişki bu öncülü doğrulamaktadır. Bu nedenle III. öncül doğrudur.
Yukarıdaki analizlere göre, I, II ve III numaralı öncüllerin hepsi doğrudur.
Cevap E seçeneğidir.