Sorunun Çözümü
Verilen Venn şemasında HCl ve HF moleküllerine ait özellikler değerlendirilmelidir. Öncelikle her iki molekülün temel özelliklerini inceleyelim:
- HCl (Hidrojen Klorür):
- H ve Cl atomları arasında kovalent bağ bulunur.
- Cl atomunun elektronegatifliği H atomundan daha fazladır, bu nedenle bağ polardır.
- Molekül geometrisi doğrusal olduğu için net dipol momenti sıfırdan farklıdır, yani polar bir moleküldür.
- Polar moleküller kalıcı dipole sahiptir (dipol-dipol etkileşimleri).
- Polar olduğu için suda çözünür (benzer benzeri çözer ilkesi).
- H atomu F, O veya N atomlarından birine doğrudan bağlı olmadığı için moleküller arasında hidrojen bağı yoktur.
- HF (Hidrojen Florür):
- H ve F atomları arasında kovalent bağ bulunur.
- F atomu periyodik tablonun en elektronegatif elementidir, bu nedenle bağ çok polardır.
- Molekül geometrisi doğrusal olduğu için net dipol momenti sıfırdan farklıdır, yani polar bir moleküldür.
- Polar moleküller kalıcı dipole sahiptir (dipol-dipol etkileşimleri).
- Polar olduğu için suda çözünür (benzer benzeri çözer ilkesi).
- H atomu elektronegatif F atomuna doğrudan bağlı olduğu için moleküller arasında hidrojen bağı vardır.
Şimdi verilen öncülleri Venn şemasına göre değerlendirelim:
- a yerine kalıcı dipole sahiptir.
- 'a' bölgesi sadece HCl'ye ait özellikleri temsil eder.
- HCl polar bir molekül olduğu için kalıcı dipole sahiptir.
- Ancak HF de polar bir molekül olduğu için kalıcı dipole sahiptir.
- Kalıcı dipol özelliği hem HCl hem de HF için geçerli olduğundan, bu özellik 'a' bölgesine değil, her ikisinin ortak özelliği olan 'b' bölgesine yazılmalıdır.
- Bu nedenle I. öncül yanlıştır.
- b yerine suda çözünür.
- 'b' bölgesi hem HCl hem de HF için ortak özellikleri temsil eder.
- HCl polar olduğu için suda çözünür.
- HF polar olduğu için suda çözünür.
- Her iki molekül de suda çözündüğü için bu özellik 'b' bölgesine yazılabilir.
- Bu nedenle II. öncül doğrudur.
- c yerine hidrojen bağı içerir.
- 'c' bölgesi sadece HF'ye ait özellikleri temsil eder.
- HF molekülünde H atomu elektronegatif F atomuna doğrudan bağlı olduğu için moleküller arasında hidrojen bağı oluşur.
- HCl molekülünde ise hidrojen bağı oluşmaz.
- Bu özellik sadece HF'ye özgü olduğundan 'c' bölgesine yazılabilir.
- Bu nedenle III. öncül doğrudur.
Doğru olan öncüller II ve III'tür.
Cevap D seçeneğidir.