Sorunun Çözümü
Verilen soruda kök iyonlar ile ilgili yanlış ifadeyi bulmamız istenmektedir. Her bir seçeneği adım adım inceleyelim:
- A) Asetat kökü üç tür atom içerir.
Asetat kökünün formülü $CH_3COO^-$'dir. Bu kök Karbon (C), Hidrojen (H) ve Oksijen (O) olmak üzere üç farklı türde atom içerir. Bu ifade doğrudur. - B) Siyanür kökü “–1” yüklüdür.
Siyanür kökünün formülü $CN^-$'dir. Yükü -1'dir. Bu ifade doğrudur. - C) Amonyum kökü anyondur.
Amonyum kökünün formülü $NH_4^+$'dir. Yükü +1'dir. Pozitif yüklü iyonlara katyon denir. Anyonlar ise negatif yüklü iyonlardır. Dolayısıyla, amonyum kökü bir katyondur, anyon değildir. Bu ifade yanlıştır. - D) Fosfat kökü ile sodyum arasında $Na(PO_4)_3$ bileşiği oluşur.
Sodyum iyonu $Na^+$ (yükü +1) ve fosfat iyonu $PO_4^{3-}$ (yükü -3) şeklindedir. İyonik bileşikler oluşurken, bileşiğin toplam yükü sıfır olmalıdır. Bu durumda, 3 adet sodyum iyonu ($3 \times +1 = +3$) ve 1 adet fosfat iyonu ($1 \times -3 = -3$) birleşerek $Na_3PO_4$ formülüne sahip sodyum fosfat bileşiğini oluşturur. Verilen $Na(PO_4)_3$ formülü yanlıştır. Bu ifade yanlıştır. - E) $SO_4^{2-}$ kökünün adı sülfattır.
$SO_4^{2-}$ iyonu sülfat iyonu olarak adlandırılır. Bu ifade doğrudur.
C ve D seçenekleri yanlış ifadeler içermektedir. Ancak sorunun doğru cevabı D seçeneği olarak belirtildiğinden, D seçeneğinin neden yanlış olduğunu vurgulayalım:
Sodyum ($Na^+$) ve fosfat ($PO_4^{3-}$) iyonları arasında oluşan bileşiğin formülü, yüklerin denkleştirilmesiyle belirlenir. Sodyum +1 yüklü, fosfat ise -3 yüklüdür. Bileşiğin nötr olması için 3 adet $Na^+$ iyonu ile 1 adet $PO_4^{3-}$ iyonu birleşmelidir. Bu durumda oluşan bileşiğin doğru formülü $Na_3PO_4$'tür. Verilen $Na(PO_4)_3$ formülü bu kurala uymadığı için yanlıştır.
Cevap D seçeneğidir.