Sorunun Çözümü
Verilen molekülün özelliklerini inceleyelim:
- Merkez atomun tüm valans elektronları bağ yapımına katılmıştır: Bu, merkez atomda hiç ortaklanmamış elektron çifti (yalın çift) bulunmadığı anlamına gelir.
- Polar moleküldür: Molekülün net bir dipol momenti vardır, yani bağ dipolleri birbirini dengelememektedir.
Şimdi seçenekleri bu kurallara göre değerlendirelim:
- A) H₂S:
- Kükürt (S) merkez atomdur ve 6 valans elektronu vardır. İki hidrojen (H) atomuyla iki tekli bağ yapar. Bu durumda kükürt üzerinde 2 ortaklanmamış elektron çifti (6 - 2 = 4 elektron) kalır.
- İlk kurala uymaz (merkez atomda ortaklanmamış elektron çifti var).
- B) CS₂:
- Karbon (C) merkez atomdur ve 4 valans elektronu vardır. İki kükürt (S) atomuyla iki çift bağ yapar (S=C=S). Karbonun tüm valans elektronları bağ yapımına katılır.
- Molekül geometrisi doğrusaldır ve simetriktir. C-S bağları polar olsa da, zıt yönlü dipol momentleri birbirini götürür. Bu nedenle molekül apolardır.
- İkinci kurala uymaz (polar molekül değildir).
- C) HCN:
- Karbon (C) merkez atomdur ve 4 valans elektronu vardır. Bir hidrojen (H) atomuyla tekli bağ ve bir azot (N) atomuyla üçlü bağ yapar (H-C≡N). Karbonun tüm valans elektronları bağ yapımına katılır.
- Molekül geometrisi doğrusaldır. H-C ve C≡N bağları polardır ve farklı elektronegatifliklere sahip oldukları için (N > C > H) dipol momentleri birbirini dengelemez. Bu nedenle molekül polardır.
- Her iki kuralı da sağlar.
- D) SCl₂:
- Kükürt (S) merkez atomdur ve 6 valans elektronu vardır. İki klor (Cl) atomuyla iki tekli bağ yapar. Kükürt üzerinde 2 ortaklanmamış elektron çifti kalır.
- İlk kurala uymaz (merkez atomda ortaklanmamış elektron çifti var).
- E) CCl₄:
- Karbon (C) merkez atomdur ve 4 valans elektronu vardır. Dört klor (Cl) atomuyla dört tekli bağ yapar. Karbonun tüm valans elektronları bağ yapımına katılır.
- Molekül geometrisi düzgün dörtyüzlüdür (tetrahedral) ve simetriktir. C-Cl bağları polar olsa da, simetrik yapı nedeniyle dipol momentleri birbirini götürür. Bu nedenle molekül apolardır.
- İkinci kurala uymaz (polar molekül değildir).
Yukarıdaki analizlere göre, her iki özelliği de sağlayan molekül HCN'dir.
Cevap C seçeneğidir.