Sorunun Çözümü
Verilen atomların elektron dağılımlarından yola çıkarak atomları ve valans elektron sayılarını belirleyelim:
- Y atomu: Elektron dağılımı $1s^1$ ile sonlanmaktadır. Bu, Y'nin Hidrojen (H) atomu olduğunu ve 1 valans elektronu olduğunu gösterir.
- X atomu: Elektron dağılımı $2p^2$ ile sonlanmaktadır. Tam dağılımı $1s^2 2s^2 2p^2$ olup, atom numarası 6'dır. Bu, X'in Karbon (C) atomu olduğunu ve 4 valans elektronu olduğunu gösterir.
- Z atomu: Elektron dağılımı $2p^4$ ile sonlanmaktadır. Tam dağılımı $1s^2 2s^2 2p^4$ olup, atom numarası 8'dir. Bu, Z'nin Oksijen (O) atomu olduğunu ve 6 valans elektronu olduğunu gösterir.
Şimdi öncülleri inceleyelim:
I. X ile Y arasında oluşan XY₄ bileşiği apolar yapılıdır.
- X = C, Y = H. Bileşik $CH_4$ (Metan)'dır.
- Karbon (C) merkez atomdur ve 4 valans elektronu vardır. Hidrojen (H) 1 valans elektronu vardır.
- C atomu, 4 tane H atomu ile tekli kovalent bağlar oluşturur. Merkez atomda ortaklanmamış elektron çifti bulunmaz.
- $CH_4$ molekülünün geometrisi düzgün dörtyüzlüdür (tetrahedral).
- C-H bağları polar olmasına rağmen, molekülün simetrik yapısı nedeniyle bağ dipol momentleri birbirini götürür ve molekül apolar olur.
- Bu ifade doğrudur.
II. Y₂Z bileşiğinde 2 tane polar kovalent bağ bulunur.
- Y = H, Z = O. Bileşik $H_2O$ (Su)'dur.
- Oksijen (O) merkez atomdur ve 6 valans elektronu vardır. Hidrojen (H) 1 valans elektronu vardır.
- O atomu, 2 tane H atomu ile tekli kovalent bağlar oluşturur. Oksijen atomu üzerinde 2 çift ortaklanmamış elektron bulunur.
- O ve H atomları arasındaki elektronegatiflik farkı nedeniyle O-H bağları polar kovalent bağlardır.
- $H_2O$ molekülünde 2 tane O-H bağı olduğu için, 2 tane polar kovalent bağ bulunur.
- Bu ifade doğrudur.
III. XZ₂ bileşiğinde ortaklanmış valans elektron sayısı 4'tür.
- X = C, Z = O. Bileşik $CO_2$ (Karbondioksit)'tir.
- Karbon (C) merkez atomdur (4 valans elektronu). Oksijen (O) yan atomdur (6 valans elektronu).
- Toplam valans elektron sayısı: $4 (C) + 2 \times 6 (O) = 16$ elektrondur.
- $CO_2$ molekülünde C atomu, her iki O atomu ile çift bağ yapar ($O=C=O$). Her bir O atomu üzerinde 2 çift ortaklanmamış elektron bulunur.
- Her bir çift bağda 4 elektron ortaklaşa kullanılır. $CO_2$ molekülünde 2 tane çift bağ olduğu için, toplam ortaklanmış valans elektron sayısı $2 \times 4 = 8$'dir.
- Bu ifade yanlıştır.
Sonuç olarak, I ve II numaralı ifadeler doğrudur.
Cevap C seçeneğidir.