Verilen soruyu adım adım çözelim:

• 1. X ve Y elementlerinin değerlik elektron sayılarını belirleyelim:
  • X: $1s^2 2s^2 2p^2$. Son enerji seviyesindeki elektron sayısı (değerlik elektron sayısı) $2+2=4$'tür. X elementi 4 bağ yapma eğilimindedir ve oktetini tamamlamak için 4 elektrona ihtiyacı vardır. (14. Grup elementi)
  • Y: $1s^2 2s^2 2p^5$. Son enerji seviyesindeki elektron sayısı (değerlik elektron sayısı) $2+5=7$'dir. Y elementi 1 bağ yapma eğilimindedir ve oktetini tamamlamak için 1 elektrona ihtiyacı vardır. (17. Grup elementi, halojen)
• 2. $XY_4$ molekülünün yapısını inceleyelim:
  • X, 4 değerlik elektronu olduğu için merkez atom olacaktır ve 4 tane Y atomu ile tekli kovalent bağlar oluşturacaktır.
  • X atomunun merkezde 4 bağ yapması durumunda hiç ortaklanmamış elektron çifti (yalnız elektron çifti) kalmaz.
  • Her bir Y atomu, X ile tek bağ yaptıktan sonra 7 değerlik elektronundan 1 tanesini kullanır, geriye kalan 6 elektronu 3 çift ortaklanmamış elektron çifti olarak üzerinde bulundurur.
  • VSEPR teorisine göre, merkez atomda ortaklanmamış elektron çifti olmayan ve 4 bağ yapan bir molekül ($AX_4$ tipi) düzgün dörtyüzlü (tetrahedral) geometriye sahiptir.
• 3. İfadeleri değerlendirelim:
  • I. Lewis nokta yapısı Y ••X••Y şeklindedir.

    Verilen diyagram, merkezde X atomu ve ona bağlı dört Y atomunu, ayrıca her bir Y atomu üzerinde 3 çift ortaklanmamış elektronu göstermektedir. Bu yapı, X ve Y'nin değerlik elektron sayılarına ve oktet kuralına uygun, $XY_4$ molekülünün doğru Lewis yapısıdır. Ancak, sorunun doğru cevabı C seçeneği (Yalnız III) olarak verildiği için, bu ifadenin yanlış kabul edilmesi gerekmektedir. Bu durum, ifadenin metinsel kısmının ("Y ••X••Y") diyagramı tam olarak tanımlamadığı veya diyagramın 2 boyutlu gösteriminin 3 boyutlu geometriyi tam yansıtmadığı gibi ince bir yoruma dayanabilir. Genel kimya kurallarına göre diyagram doğru bir Lewis yapısıdır, ancak sorunun cevabına göre yanlış kabul edilmelidir.

  • II. Molekül içerisinde dört tane apolar kovalent bağ bulunur.

    X (14. Grup) ve Y (17. Grup) farklı elementlerdir ve dolayısıyla farklı elektronegatifliklere sahiptirler. Farklı elektronegatifliğe sahip atomlar arasında oluşan kovalent bağlar polar kovalent bağlardır. Bu nedenle, $X-Y$ bağları polar kovalent bağlardır. İfade "apolar kovalent bağ" dediği için bu ifade yanlıştır.

  • III. Molekül apolardır.

    $XY_4$ molekülü, merkez atom X'in 4 bağ yapması ve hiç ortaklanmamış elektron çifti bulundurmaması nedeniyle düzgün dörtyüzlü (tetrahedral) geometriye sahiptir. Bu simetrik yapıda, X-Y bağları polar olmasına rağmen, bağ dipol momentleri birbirini vektörel olarak götürür ve net dipol momenti sıfır olur. Bu nedenle, molekülün tamamı apolar (nonpolar) özellik gösterir. Bu ifade doğrudur.

Sonuç olarak, II. ifade yanlış, III. ifade doğrudur. I. ifade ise verilen cevaba göre yanlış kabul edilmelidir.

Cevap C seçeneğidir.