Sorunun Çözümü
Verilen özelliklere sahip bileşiği bulmak için seçenekleri tek tek inceleyelim. Atomların değerlik elektron sayıları: H(1), Be(2), B(3), C(4), N(5), Cl(7).
- 1. Özellik: Apolar yapılı bir moleküldür. Bir molekülün apolar olması için merkez atomda ortaklanmamış elektron çifti bulunmaması ve merkeze bağlı atomların aynı olması veya molekül geometrisinin simetrik olması gerekir.
- 2. Özellik: Merkez atom oktet yapısına ulaşmamıştır. Merkez atomun etrafında 8 elektron (4 çift) bulunmaması demektir. Bor (B) ve Berilyum (Be) gibi atomlar genellikle oktet kuralına uymazlar.
- 3. Özellik: 9 tane ortaklanmamış elektron çifti içerir. Moleküldeki tüm atomlar üzerindeki ortaklanmamış elektron çiftlerinin toplamı 9 olmalıdır.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) NCl₃:
- N (merkez) 1 ortaklanmamış elektron çifti içerir. Cl atomları 3'er ortaklanmamış elektron çifti içerir.
- Toplam ortaklanmamış elektron çifti: 1 (N) + 3 * 3 (Cl) = 10. (3. özelliği sağlamaz)
- N atomu oktetini tamamlamıştır (3 bağ + 1 ortaklanmamış çift = 8 elektron). (2. özelliği sağlamaz)
- Molekül geometrisi üçgen piramittir ve polardır. (1. özelliği sağlamaz)
- B) CCl₄:
- C (merkez) ortaklanmamış elektron çifti içermez. Cl atomları 3'er ortaklanmamış elektron çifti içerir.
- Toplam ortaklanmamış elektron çifti: 0 (C) + 4 * 3 (Cl) = 12. (3. özelliği sağlamaz)
- C atomu oktetini tamamlamıştır (4 bağ = 8 elektron). (2. özelliği sağlamaz)
- Molekül geometrisi düzgün dörtyüzlüdür ve apolardır. (1. özelliği sağlar)
- C) BH₃:
- B (merkez) ortaklanmamış elektron çifti içermez. H atomları ortaklanmamış elektron çifti içermez.
- Toplam ortaklanmamış elektron çifti: 0. (3. özelliği sağlamaz)
- B atomu oktetini tamamlamamıştır (3 bağ = 6 elektron). (2. özelliği sağlar)
- Molekül geometrisi üçgen düzlemdir ve apolardır. (1. özelliği sağlar)
- D) BeF₂:
- Be (merkez) ortaklanmamış elektron çifti içermez. F atomları 3'er ortaklanmamış elektron çifti içerir.
- Toplam ortaklanmamış elektron çifti: 0 (Be) + 2 * 3 (F) = 6. (3. özelliği sağlamaz)
- Be atomu oktetini tamamlamamıştır (2 bağ = 4 elektron). (2. özelliği sağlar)
- Molekül geometrisi doğrusaldır ve apolardır. (1. özelliği sağlar)
- E) BCl₃:
- B (merkez) ortaklanmamış elektron çifti içermez. Cl atomları 3'er ortaklanmamış elektron çifti içerir.
- Toplam ortaklanmamış elektron çifti: 0 (B) + 3 * 3 (Cl) = 9. (3. özelliği sağlar)
- B atomu oktetini tamamlamamıştır (3 bağ = 6 elektron). (2. özelliği sağlar)
- Molekül geometrisi üçgen düzlemdir ve apolardır. (1. özelliği sağlar)
Tüm özellikleri sağlayan bileşik BCl₃'tür.
Cevap E seçeneğidir.