Sorunun Çözümü
Verilen bileşiğin katman elektron dizilimi incelenerek her bir seçeneğin doğruluğu kontrol edilir.
- Molekül Yapısının Analizi:
- Her bir Y atomu, bir X atomu ile tekli bağ yapmıştır ve bağlandıktan sonra çevresinde 2 elektron (dublet) bulundurur. Bu, Y'nin 1 değerlik elektronuna sahip olduğunu gösterir (hidrojen gibi).
- Her bir X atomu, bir Y atomu ile ve diğer X atomu ile tekli bağ yapmıştır. Ayrıca, her X atomunun çevresinde 4 adet ortaklanmamış elektron (2 çift) bulunmaktadır. Bağlandıktan sonra her X atomunun çevresinde 8 elektron (oktet) bulunur. Bu, X'in 6 değerlik elektronuna sahip olduğunu gösterir (oksijen gibi).
- Molekülün genel yapısı Y-X-X-Y şeklindedir.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
A) Bileşik polar yapılıdır.
- Y ve X farklı elementler olduğundan, Y-X bağları polar kovalent bağlardır.
- Her bir X atomunun üzerinde 2 çift ortaklanmamış elektron bulunması ve X-X bağının varlığı, molekülün doğrusal olmasını engeller. X atomları etrafında bükülmüş bir geometri oluşur (su veya hidrojen peroksit gibi).
- Polar bağlar ve asimetrik geometri nedeniyle net bir dipol momenti oluşur. Dolayısıyla bileşik polar yapılıdır. Bu ifade doğrudur.
B) Bileşikte eşit sayıda polar ve apolar kovalent bağ vardır.
- Polar kovalent bağlar: Y-X bağlarıdır. Molekülde 2 adet Y-X bağı bulunmaktadır.
- Apolar kovalent bağlar: X-X bağıdır. Molekülde 1 adet X-X bağı bulunmaktadır.
- 2 polar bağ ve 1 apolar bağ olduğundan, sayıları eşit değildir. Bu ifade yanlıştır.
C) X atomları oktet, Y atomları ise dublet yapısına ulaşmışlardır.
- Şekilde görüldüğü gibi, her bir X atomunun çevresinde 8 elektron (2 bağdan, 4 ortaklanmamış) bulunmaktadır, yani oktet yapısına ulaşmıştır.
- Her bir Y atomunun çevresinde 2 elektron (1 bağdan) bulunmaktadır, yani dublet yapısına ulaşmıştır. Bu ifade doğrudur.
D) Ortaklanmamış 4 çift elektron bulunur.
- Her bir X atomunun üzerinde 2 çift ortaklanmamış elektron (toplam 4 elektron) bulunmaktadır.
- Molekülde 2 adet X atomu olduğu için toplamda $2 \times 2 = 4$ çift ortaklanmamış elektron bulunur. Y atomlarında ortaklanmamış elektron yoktur. Bu ifade doğrudur.
E) Bağlayıcı elektron sayısı 6'dır.
- Her bir kovalent bağ 2 bağlayıcı elektron içerir.
- Molekülde 2 adet Y-X bağı ve 1 adet X-X bağı olmak üzere toplam 3 adet kovalent bağ vardır.
- Toplam bağlayıcı elektron sayısı $3 \times 2 = 6$'dır. Bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki analizlere göre, yanlış olan ifade B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.